Oku · Anla · Pekiştir
Konu anlatımı
Yetki Alanı Dışı Tapu İşlemleri
Yetki alanı dışı işlem, taşınmazın kayıtlı bulunduğu tapu müdürlüğü yerine başka bir tapu müdürlüğünde başlatılan ve iki müdürlüğün eş güdümüyle sonuçlandırılan tapu işlemidir. Sistem, başvuru sahibinin taşınmazın bulunduğu yere gitmeden işlem yapabilmesini sağlar; buna karşılık kimlik, temsil, kısıtlama, arşiv ve tescil güvenliği iki müdürlük arasında açık görev paylaşımıyla korunur.
Bu konuda en önemli nokta, yetki veren müdürlük ile yetki verilen müdürlüğün birbirine karıştırılmamasıdır. Taşınmazın sicilinin tutulduğu müdürlük yetki veren müdürlüktür. Başvuruyu alan ve işlemi taraflarla tamamlayan müdürlük ise yetki verilen müdürlüktür.
Öğrenme hedefleri
Bu dersi tamamlayan kişi:
- Yetki veren müdürlük ile yetki verilen müdürlüğün görevlerini ayırt eder.
- Başvuru sırasında yapılacak ilk kontrolleri ve ret nedenlerini belirler.
- Kimlik tespiti, temsil, azil ve kısıtlama kontrollerini doğru aşamaya yerleştirir.
- Yetki verildikten sonra gelen azil veya kısıtlamanın sonucunu işlemin tamamlanma durumuna göre değerlendirir.
- Resmî yazışma, işlem belgesi, yevmiye, arşiv ve tescil akışını uygular.
- İşlemden vazgeçme, bir aylık takip süresi, eksik belge ve ret süreçlerini birbirinden ayırır.
- Sorumluluk, güvenlik, koordinasyon ve mali yükümlülüklerin hangi birime ait olduğunu belirler.
1. Temel kavramlar ve taraflar
Yetki veren müdürlük
Taşınmazın tapu sicilinin tutulduğu müdürlüktür. Hak sahibinin sicildeki kişiyle aynı kişi olduğunun belirlenmesi, dayanak belgelerin elektronik ortama aktarılması, kısıtlama ve azil bilgilerinin bildirilmesi, işlem sonucunda sicil üzerinde şerh, belirtme, terkin veya tescilin yapılması bu müdürlüğün temel sorumlulukları arasındadır.
Yetki verilen müdürlük
Başvurunun yapıldığı ve işlemin taraflarla tamamlandığı müdürlüktür. Başvuru belgelerini toplar, yetki talep eder, işlem belgesini düzenler, tarafların iradesini alır, yevmiye kaydını yapar, sonuç belgelerini elektronik ortama aktarır ve tamamlanma yazısını yetki veren müdürlüğe gönderir.
İşlem türü sınırı
Tüm tapu müdürlükleri yetki alanı dışı işlem yapmaya yetkilidir. Ancak bu yetki, her tapu işlemini sınırsız biçimde kapsamaz. Gerçekleştirilebilecek işlem türleri genelgenin ekindeki listeyle sınırlandırılmıştır. Bu nedenle ilk değerlendirme, talep edilen işlemin yetki alanı dışı işlem kapsamında bulunup bulunmadığı üzerinden yapılır.
2. Başvurunun ilk güvenlik kapısı
Yetki alanı dışında kayıtlı taşınmaza ilişkin başvuru alındığında ilk iş, işlemin daha baştan yürütülmesine engel bir durum bulunup bulunmadığını araştırmaktır.
Başvuruyu alan personel TAKBİS üzerinden özellikle:
- İhtiyati tedbir,
- Kamu haczi,
- 31/B şerhi gibi tasarrufu engelleyici kayıtları,
- Başvuru vekâleten yapılmışsa vekâlette azil bulunup bulunmadığını kontrol eder.
Tasarrufu engelleyici bir şerh veya vekâlette azil saptanırsa başvuru reddedilir. Bu aşamadaki kontrol, henüz yetki talep edilmeden önce yapılır. Böylece açıkça yürütülemeyecek bir işlem için müdürlükler arasında gereksiz yetki ve belge trafiği oluşturulmaz.
3. Yetki talebinin hazırlanması
İlk kontrolde engel bulunmazsa yetki talebi hazırlanır. Talepte işlemin tarafları ve talebin konusu açıkça belirtilir. Kimlik tespitine esas belgeler asıllarından renkli taranır ve TAKBİS üzerinden taşınmazın sicilinin tutulduğu müdürlüğe gönderilir.
Kimlik tespitine esas belgeler olayın niteliğine göre nüfus cüzdanı, vekâletname, mirasçılık belgesi ve benzeri belgelerdir. Belgelerin gönderilme amacı yalnızca dosya tamamlamak değildir; yetki veren müdürlüğün başvuru sahibini sicildeki hak sahibiyle güvenli biçimde eşleştirebilmesini sağlamaktır.
Yetki talep işlemlerinin aynı gün içinde tamamlanması esastır.
Webtapu başvurularının farkı
Webtapu sistemine giriş, e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapıldığı için Webtapu üzerinden gelen başvurularda kimlik tespitine esas belge gönderilmeden yetki talep edilebilir. Aynı istisna, diğer inceleme kurallarına uyulması şartıyla yetki verme aşamasında da uygulanır. Bu kolaylık, kısıtlama, temsil, hak sahipliği ve işlem uygunluğu kontrollerini ortadan kaldırmaz.
4. Hak sahibinin kimliğinin doğrulanması
Türk vatandaşları bakımından T.C. kimlik numarası
Yetki veren müdürlük, tescile esas belgelerdeki kimlik bilgilerini kullanarak hak sahibinin MERNİS'teki T.C. kimlik numarasını belirleyebiliyorsa incelemeye devam eder. Numara belirlenemiyorsa yetki istemi reddedilir.
MERNİS'ten belirlenen T.C. kimlik numarası ile TAKBİS'te kayıtlı numara uyuşmuyorsa, hatalı TAKBİS kaydı düzeltilir ve işleme devam edilir. Bu durumda sırf numara uyuşmazlığı nedeniyle yetki talebinin reddedilmesi yerine, doğru kimlik numarası belirlenerek kayıt düzeltilir.
Numaranın belirlenmesi tek başına yeterli değildir. Yetki isteyen müdürlüğün gönderdiği belgelerdeki kişi ile sicilde hak sahibi görünen kişinin aynı kişi olduğu ayrıca saptanır.
Medeni durum değişikliğinden doğan soyadı farklılığı
Hakkın tamamını aktaran veya hakkın terkinini içeren istemlerde, medeni durum değişikliğinden kaynaklanan soyadı düzeltmesi yapılmadan talep doğrudan karşılanabilir. Bu tür bir işlem, yetki verilen müdürlükçe soyadı düzeltmesi yapılmadan da tamamlanabildiği için yalnız bu sebeple yetki talebi reddedilmez.
Bu istisna, her türlü isim veya kimlik uyuşmazlığını kapsamaz. Belirleyici unsurlar, farklılığın medeni durum değişikliğinden kaynaklanması ve istemin hakkın tamamını aktarması ya da terkin içermesidir.
Yabancı gerçek kişiler ve tüzel kişiler
Yabancı gerçek kişinin taraf olduğu işlemlerde vergi sicil numarası veya vatandaşlık numarası, gönderilen kimlik belgeleriyle karşılaştırılır. Tüzel kişilerde vergi sicil numarası esas alınır. Hak sahibinin kimliği doğrulanabiliyorsa incelemeye devam edilir; doğrulanamıyorsa yetki istemi reddedilir.
5. Yetkinin verilmesi ve dayanak belgeler
Yetki veren müdürlük, kütükteki yasaklayıcı ve kısıtlayıcı şerhleri değerlendirir. Talep vekâleten yapılmışsa aziller sicilini inceler. İşlemin yapılmasında sakınca görülmezse gerektiğinde müdürlük görüşünü de ekleyerek TAKBİS üzerinden yetki verir.
Dayanak belgeler elektronik ortamdaysa
Taşınmazın dayanak belgeleri elektronik ortama aktarılmışsa TAKBİS üzerinden yetki verilir. Başka bir bilgi veya belge gönderilmez.
Dayanak belgeler elektronik ortamda değilse
Dayanak belgeler elektronik ortama aktarılmamışsa düzeltme taraması yapılarak sisteme alınır ve ardından TAKBİS üzerinden yetki verilir. Bu durumda da ayrıca başka bilgi veya belge gönderilmez.
Dayanak kayıtlar başka müdürlükteyse
Dayanak kayıtların başka bir müdürlükte bulunması durumunda, yetki veren müdürlük o müdürlüğe bir gün süre vererek gerekli belgeleri EBYS üzerinden ister. Gelen belgeler düzeltme taramasıyla elektronik ortama aktarılır. Bir günlük süre içinde yetki verilemiyorsa gerekçe ilgili müdürlüğe bildirilerek ek süre istenir.
Yetki verme işlemlerinin de aynı gün içinde tamamlanması esastır. Başka müdürlükteki dayanak kaydın istenmesi, bu genel esasa karşı özel bir iş akışı oluşturur.
6. Yetki verildikten sonra gelen azil
Yetki verildikten sonra vekile ilişkin azil gelirse durum derhal yetki verilen müdürlüğe en seri araçlarla bildirilir. TAKBİS, EBYS, telefon ve elektronik posta bu bildirim için kullanılabilecek araçlardır.
İşlem henüz tamamlanmamışsa:
- Yetki verilen müdürlük talebi reddeder.
- Ret kararını EBYS üzerinden yetki veren müdürlüğe gönderir.
- Ret kararını ret yevmiye numarası altında arşivler.
- Yetki veren müdürlük ret kararının varlığına ilişkin belirtme yapar.
- Gönderilen ret kararı, belirtmenin tarih ve yevmiye numarasıyla arşivlenir.
Azil kontrolünün yalnız başvuru aşamasında yapılması yeterli değildir. Vekâleten yapılan işlemde, istem belgesi veya resmî senet taraflarca imzalanmadan hemen önce yetki verilen müdürlük azil durumunu TAKBİS'ten yeniden sorgular.
7. Yetki verildikten sonra gelen kısıtlama
Yetki verildikten sonra taşınmaza ilişkin yeni bir kısıtlama geldiğinde iki soru birlikte cevaplanır:
- Kısıtlama, yetki verilen işlemin yapılmasına engel mi?
- İşlem tamamlandı mı?
Bu iki ölçüt sonuca doğrudan yön verir.
| Kısıtlamanın niteliği | İşlem durumu | Sonuç |
|---|---|---|
| İşleme engel | Tamamlanmamış | Yetki TAKBİS üzerinden iptal edilir; kısıtlama işlemini yetki veren müdürlük yapar. |
| İşleme engel | Tamamlanmış | Kısıtlama talebi yetki veren müdürlükçe reddedilir. |
| İşleme engel değil | Tamamlanmamış | Yetki veren müdürlük kısıtlamayı işler; ardından tarafların iradesine göre işlem sürdürülür. |
| İşleme engel değil | Tamamlanmış | Kısıtlama talebi yetki veren müdürlükçe reddedilir. |
Burada işlem tamamlandıktan sonra gelen kısıtlama talebinin sonucu, kısıtlamanın engelleyici niteliğinden bağımsız biçimde ret olur. İşlem tamamlanmamışsa ise kısıtlamanın yetki verilen işleme engel olup olmadığı belirleyicidir.
8. Diğer kurumlarla yazışma
İşlemin sonuçlanması için başka kamu kurum veya kuruluşlarıyla resmî yazışma yapılması gerekiyorsa genel kural, yazışmanın yetki veren müdürlük tarafından yapılmasıdır. Yazışma sonucunda işlem açısından sakınca bulunmazsa süreç devam eder; sakınca varsa gerekçe belirtilerek istem reddedilir.
Bunun özel bir istisnası vardır. Tarım ve orman müdürlüklerine soru konusu edilmesi gereken hususlar, yetki verilen müdürlük tarafından sistem üzerinden il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne iletilir. Bu ayrımda yazışmanın konusu ve kullanılan sistem yolu belirleyicidir.
9. Yetki belirtmesi ve yetki veren müdürlükteki geçici işlem yasağı
Yetki verilince taşınmazın kaydına, hangi işlem için hangi tapu müdürlüğüne yetki verildiğini, tarihi ve TAKBİS başvuru numarasını gösteren bir belirtme yapılır.
Yetki verilen işlemin sonucu kesinleşmeden ve bu belirtme terkin edilmeden, aynı taşınmazla ilgili malik veya temsilcisinin talebe bağlı işlemleri yetki veren müdürlük tarafından karşılanmaz. Bu kural, iki müdürlüğün aynı taşınmaz üzerinde birbirinden habersiz biçimde işlem yürütmesini önler.
10. Yetki verilen müdürlüğün işlem aşaması
İşlem belgesinin türü
Akit gerektirmeyen işlemlerde istem belgesi, akit gerektiren işlemlerde resmî senet düzenlenir. Belgeyi yetki verilen müdürlük hazırlar.
Tarafların imzasından sonra işlem yevmiye defterine kaydedilir. İstem belgesi veya resmî senet üzerine yevmiye tarihi, saati, dakikası ve yıl/yevmiye biçimindeki numara yazılır. İşlemin niteliğine göre taraflara tapu senedi ve/veya ipotek belgesi verilir.
İmza öncesi son azil kontrolü
İstem vekâleten yapılmışsa, belge taraflarca imzalanmadan önce azil durumu TAKBİS'ten yeniden sorgulanır. Azil yoksa işleme devam edilir. Bu ikinci kontrol, ilk başvurudan imza anına kadar ortaya çıkabilecek temsil değişikliklerini yakalamaya yöneliktir.
Akit aşamasında asıllar ve ehliyet
Aktin alınması aşamasında sistem üzerinden gönderilmiş belgelerin asılları ile kimlik belgeleri taraflardan istenir. İstemin gerçek hak sahibinden geldiği ve ilgililerin medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olduğu belirlenirse akit tamamlanır.
Birden fazla müdürlükten yetki
Aynı işlem için birden fazla tapu müdürlüğünden yetki alınmış ve ortak taraf oluşturulmuşsa işlem tek yevmiye numarasıyla yapılabilir. Bu imkân, birden fazla yetkinin bulunmasına ek olarak ortak taraf şartına bağlıdır.
11. İşlem tamamlandıktan sonraki belge ve sicil akışı
Yetki alanı dışı işlem tamamlandığında, tescil eden ve tescili kontrol eden bölümleri imzalanmış resmî senet veya istem belgesi ile işleme esas belgelerin asılları yetki verilen müdürlükçe elektronik ortama aktarılır ve dosyalanır. İşlemin tamamlandığını bildiren tescil veya terkin talep yazısı TAKBİS üzerinden yetki veren müdürlüğe gönderilir.
Yetki veren müdürlük bu yazıyı alınca:
- Yetki verilen müdürlüğün kullandığı yevmiye numarasıyla taşınmazın sicilinde işlemin niteliğine göre şerh, belirtme, terkin veya tescili yapar.
- Yetki verildiğine ilişkin belirtmeyi terkin eder.
- TAKBİS'e taranmış resmî senet veya tescil istem belgesinin çıktısını alır.
- Tescil eden ve tescili kontrol eden bölümlerini imzalayarak belgenin işlemin yapıldığı günün son belgesi olarak arşivlenmesini sağlar.
- Bu çıktıyı yeniden sisteme taramaz.
Bu akışta işlemi taraflarla tamamlayan müdürlük ile sicil üzerindeki nihai kaydı gerçekleştiren müdürlük farklıdır. Yevmiye bütünlüğü, yetki verilen müdürlüğün kullandığı numaranın sicil işleminde de esas alınmasıyla korunur.
12. İşlemden vazgeçme ve işlemin yapılamaması
Aşağıdaki üç durumda yetki verilen müdürlük iptale ilişkin yazıyı TAKBİS üzerinden gönderir:
- Tarafların işlemden vazgeçmesi,
- İşlemin bir ay süreyle takip edilmemesi,
- Eksik belgelerin bir ay içinde sunulmaması.
Yetki veren müdürlük, iptal yazısının tarih ve sayısını esas alarak taşınmazdaki yetki alanı dışı işlem belirtmesini terkin eder ve yetkiyi iptal eder. İptal yazısı, terkin tarih ve yevmiye numarasıyla arşivlenir.
Buradaki süreç bir ret kararı değildir. İrade değişikliği, takip edilmemesi veya eksik belgenin süresinde tamamlanmaması nedeniyle yetkinin kapatılmasıdır.
13. Ret yetkisinin iki müdürlük arasında paylaşılması
Yetki veren müdürlüğün ret yetkisi
Yetki veren müdürlük, sicil ve gönderilen belgeleri incelerken:
- T.C. kimlik numarasını belirleyemezse,
- Başvuruda bulunan kişinin tasarrufa yetkili olmadığını saptarsa,
- Talebi mevzuata uygun bulmazsa istemi geciktirmeden reddeder.
Ret kararında gerekçe, itiraz yeri ve itiraz süresi gösterilir. Ret kararının varlığı, ret tarihi ve yevmiye numarası esas alınarak beyanlar sütununda belirtilir.
Yetki verilen müdürlüğün ret yetkisi
Yetki verilen müdürlük, mevzuata uygun olmayan ve geçici şerhle korunması da mümkün bulunmayan talebi geciktirmeden reddeder. Kararda gerekçe, itiraz yeri ve süre gösterilir. Ret kararı beyanlar sütununda belirtilir.
Ret kesinleşince verilen yetki iptal edilmiş sayılır. Yetki verildiğine ilişkin beyan, ret tarihi ve yevmiye numarasıyla resen terkin edilir.
Ret kararının ortak sonuçları
Ret gerekçeleri giderilmeden aynı işlem hiçbir tapu müdürlüğünde yapılamaz. Ret kararına itiraz mercii, kararı veren müdürlüğün bağlı olduğu bölge müdürlüğüdür. Bu nedenle itiraz makamı taşınmazın bulunduğu yere göre değil, ret kararını hangi müdürlüğün verdiğine göre belirlenir.
14. Aynı binada hizmet veren müdürlükler
Aynı binada hizmet veren tapu müdürlükleri, birbirlerinin yetki alanındaki taşınmazlar için genel olarak yetki alanı dışı işlem yapamaz. Bunun istisnası, birden fazla müdürlüğü ilgilendiren:
- Müşterek rehin,
- Taksim,
- Trampa işlemleridir.
İstisna yalnız bu üç işlem ve birden fazla müdürlüğü ilgilendirme koşulu birlikte gerçekleştiğinde uygulanır.
15. Sorumlulukların karşılaştırılması
| Konu | Yetki verilen müdürlük | Yetki veren müdürlük |
|---|---|---|
| Başvuru belgeleri | Eksiksiz alır ve zamanında gönderir. | Gönderilen belgelerle hak sahibi eşleştirmesini yapar. |
| Hak sahipliği | Başvuruyu ve temsil durumunu kontrol eder. | Başvuranın hak sahibi, yetki veren, vekil tayin eden kişi veya murisle aynı kişi olduğunu saptar. |
| Azil | Başlangıçta ve imza öncesinde kontrol eder. | Aziller sicilini inceler; sonradan gelen azli derhal bildirir. |
| Dayanak belgeler | İşlem belgelerini elektronik ortama aktarır. | Sicil dayanaklarını elektronik ortama aktarır. |
| İşlemin sonlandırılması | Belgeyi düzenler, yevmiye verir, sonucu bildirir. | Sicilde şerh, belirtme, terkin veya tescili yapar. |
| Kısıtlama | Bildirim üzerine işlem durumunu ve devam imkânını değerlendirir. | Kısıtlamayı doğru ve zamanında bildirir ve gerekli sicil işlemini yapar. |
Yetki verilen müdürlük görevlileri ayrıca kanuni engel bulunmadığını saptamaktan, işlemi mevzuata uygun tamamlamaktan ve tescil/terkin yazısını zamanında göndermekten sorumludur.
16. Elektronik güvenlik, belge dolaşımı ve koordinasyon
Elektronik bilgi ve belge alışverişi, güvenlik önlemleri ve şifre verme işlemleri Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülür. Tapu müdürlüklerine verilen şifrenin gizliliği ve yenilenmesi tapu müdürünün sorumluluğundadır. Şifrenin izinli veya izinsiz biçimde üçüncü kişiler tarafından kullanılması yasaktır.
İşleme ait belgeler talep sahipleri tarafından elden takip edilemez. Belge dolaşımı TAKBİS ve EBYS gibi kurumsal kanallarla yürütülür.
Bölge müdürlükleri bünyesinde şube müdürlüğü düzeyinde yetkilendirilen koordinasyon görevlileri; işlemlerin yürütülmesi, takibi, denetimi, koordinasyonu, istatistiklerinin tutulması ve tüm müdürlüklerde işlerliğin sağlanmasıyla görevlidir. Bölge müdürlükleri arasındaki koordinasyon ise Tapu Dairesi Başkanlığı bünyesindeki ilgili birim tarafından sağlanır.
Elektronik ortam güvenliği, işlem sürekliliği ve yetkisiz erişimin engellenmesine ilişkin teknik tedbirler de Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığınca alınır.
17. Tapu kaydı ve tapu senedi sureti talepleri
Tapu müdürlükleri arasında tapu kaydı veya tapu senedi sureti verilmesine ilişkin taleplerde de yetki alanı dışı işlemlere ilişkin aynı usul izlenir. Bu işlemler ücretsiz değildir; tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli alınır.
18. Hüküm bulunmayan hâller
Yetki alanı dışı işlemlere ilişkin düzenlemelerde açık bir hüküm bulunmayan durumda tapu siciline ilişkin mevzuat uygulanır. Bu tamamlayıcı kural, boşluğu kurum içi tahminle değil tapu sicili mevzuatıyla doldurur.
19. Mali hükümler
Talep konusu işlemle ilgili tapu harcı ve döner sermaye bedelinin tahsilini sağlama yetki ve sorumluluğu yetki verilen müdürlüğe aittir.
Tapu harcı, tarafların beyan ettiği devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır. Yetki alanı dışında yapılan işlemlerde döner sermaye hizmet bedeli, yetki verilen müdürlüğün yöresel katsayısı esas alınarak işlem için belirlenen bedelin iki katı olarak tahsil edilir.
| Mali unsur | Esas |
|---|---|
| Tapu harcı | Tarafların beyan ettiği devir ve iktisap bedeli |
| Döner sermaye hesabında yöresel katsayı | Yetki verilen müdürlüğün katsayısı |
| Döner sermaye tutarı | İşlem için belirlenen hizmet bedelinin iki katı |
| Tahsili sağlamakla görevli müdürlük | Yetki verilen müdürlük |
20. Düzenleme bağlantıları
Önceki yetki alanı dışı işlemler genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılan düzenlemeye yapılan atıflar yeni genelgeye yapılmış sayılır. Ayrıca metindeki 2017/3 sayılı genelgeye yapılan atıflar 2019/12 sayılı genelgeye yapılmış kabul edilir.
21. Karar mantığı
Bir yetki alanı dışı işlem talebi şu sırayla değerlendirilir:
- Kapsam: Talep, yetki alanı dışında yapılmasına izin verilen işlem türlerinden mi?
- İlk engel kontrolü: Tasarrufu engelleyici kayıt veya vekâlette azil var mı?
- Yetki talebi: Taraflar, konu ve kimlik belgeleri doğru biçimde gönderildi mi? Webtapu istisnası var mı?
- Kimlik doğrulama: Sicildeki hak sahibi ile başvuru sahibinin aynı kişi olduğu saptandı mı?
- Sicil ve arşiv incelemesi: Kısıtlamalar, aziller sicili ve dayanak belgeler kontrol edildi mi?
- Yetkilendirme: TAKBİS üzerinden yetki verildi ve belirtme yapıldı mı?
- İşlem güvenliği: İmza öncesinde azil yeniden sorgulandı, asıllar ve ehliyet kontrol edildi mi?
- Tamamlama: İşlem belgesi düzenlendi, yevmiye kaydı yapıldı ve sonuç yazısı gönderildi mi?
- Sicile işleme: Yetki veren müdürlük sonucu sicile işledi ve yetki belirtmesini terkin etti mi?
- Özel durum: Azil, kısıtlama, vazgeçme, takip edilmeme veya ret varsa doğru kapanış yolu uygulandı mı?
22. Çözümlü uygulamalar
Uygulama 1 - TAKBİS numarası uyuşmuyor
Olay: Tescile esas belgelerden hak sahibinin T.C. kimlik numarası MERNİS üzerinden belirlenmiştir. Bu numara TAKBİS'teki numarayla uyuşmamaktadır.
Belirleyici bilgi: Kimlik numarası güvenilir biçimde belirlenebilmiştir.
Uygulanacak kural: TAKBİS'teki hatalı numara düzeltilir.
Sonuç: Yetki istemi sırf uyuşmazlık nedeniyle reddedilmez; kayıt düzeltilerek işleme devam edilir.
Uygulama 2 - Yetki sonrasında engelleyici kısıtlama
Olay: Yetki verildikten sonra işlemi engelleyen bir kısıtlama gelmiştir. Yetki verilen müdürlük henüz işlemi tamamlamamıştır.
Belirleyici bilgi: Kısıtlama işleme engeldir ve işlem tamamlanmamıştır.
Uygulanacak kural: Verilen yetki TAKBİS üzerinden iptal edilir; kısıtlama işlemini yetki veren müdürlük yapar.
Sonuç: İşlem devam ettirilmez.
Uygulama 3 - Engelleyici olmayan kısıtlama
Olay: Yetki verildikten sonra işleme engel olmayan bir kısıtlama gelmiş, işlem henüz tamamlanmamıştır.
Belirleyici bilgi: Kısıtlama işlemi durduracak nitelikte değildir.
Uygulanacak kural: Yetki veren müdürlük kısıtlamayı sicile işler. Sonrasında tarafların irade beyanına göre işlem sürdürülür.
Sonuç: Yetki otomatik olarak iptal edilmez.
Uygulama 4 - Bir ay takip edilmeyen işlem
Olay: Yetki verilmiş, ancak taraflar işlemi bir ay boyunca takip etmemiştir.
Belirleyici bilgi: Bir aylık takip süresi dolmuştur.
Uygulanacak kural: Yetki verilen müdürlük iptal yazısını TAKBİS üzerinden gönderir. Yetki veren müdürlük belirtmeyi terkin eder ve yetkiyi iptal eder.
Sonuç: Süreç ret kararıyla değil, yetkinin iptaliyle kapanır.
23. Karşılaştırmalı olaylar
Azil başvurudan önce ve yetkiden sonra gelirse
Başvuru alınırken azil saptanırsa yetki talep sürecine geçilmeden başvuru reddedilir. Yetki verildikten sonra azil gelirse bilgi derhal yetki verilen müdürlüğe ulaştırılır; işlem tamamlanmamışsa yetki verilen müdürlük ret kararı verir ve iki müdürlük arşiv ile belirtme işlemlerini tamamlar.
İşlem tamamlanmadan ve tamamlandıktan sonra kısıtlama gelirse
İşlem tamamlanmamışsa kısıtlamanın yetki verilen işleme engel olup olmadığı araştırılır. İşlem tamamlanmışsa sonradan gelen kısıtlama talebi reddedilir. Böylece aynı kısıtlama, işlem zamanına göre farklı sonuç doğurur.
Vazgeçme ile ret arasındaki ayrım
Vazgeçme, bir ay takip etmeme veya eksik belgeyi bir ay içinde sunmama durumunda iptal yazısı düzenlenir ve yetki kapatılır. Mevzuata aykırılık, yetkisizlik veya kimlik tespitinin yapılamaması durumunda ise gerekçeli ret kararı verilir ve itiraz yolu gösterilir.
24. Karıştırılabilecek ayrımlar
- Yetki veren müdürlük, taşınmazın sicilini tutar; yetki verilen müdürlük, taraflarla işlemi tamamlar.
- T.C. kimlik numarasının TAKBİS'te yanlış olması ile numaranın hiç belirlenememesi aynı değildir. İlki düzeltme, ikincisi ret sonucuna götürür.
- Webtapu başvurusunda kimlik belgesi gönderilmemesi, hak sahipliği ve kısıtlama kontrollerini kaldırmaz.
- Yetki verildikten sonra gelen her kısıtlama yetkiyi otomatik iptal etmez. Kısıtlamanın niteliği ve işlemin tamamlanma durumu birlikte değerlendirilir.
- Bir aylık takip edilmeme hâli ret değil, iptal sürecidir.
- Ret kararına itiraz mercii, ret kararını veren müdürlüğün bağlı olduğu bölge müdürlüğüdür.
- Döner sermaye hesabında taşınmazın bulunduğu yerin değil, yetki verilen müdürlüğün yöresel katsayısı esas alınır.
25. Hızlı tekrar
- İlk aşamada tasarrufu engelleyici kayıtlar ve vekâlette azil araştırılır.
- Yetki talebi ve yetki verme işlemlerinin aynı gün tamamlanması esastır.
- Webtapu başvurularında e-Devlet doğrulaması nedeniyle kimlik tespitine esas belge aranmadan yetki talep edilebilir ve verilebilir.
- T.C. kimlik numarası belirlenemiyorsa ret; TAKBİS numarası hatalıysa düzeltme yapılır.
- Yetki sonrasında gelen azil, işlem tamamlanmamışsa yetki verilen müdürlükçe ret sonucunu doğurur.
- Sonradan gelen kısıtlamada iki ölçüt vardır: engelleyici nitelik ve işlemin tamamlanma durumu.
- Genel resmî yazışmaları yetki veren müdürlük yapar; tarım ve orman müdürlüğüne sistem üzerinden iletilecek özel talepleri yetki verilen müdürlük gönderir.
- İşlem tamamlanınca sonuç yazısı yetki veren müdürlüğe gönderilir; sicil işlemi aynı yevmiye numarasıyla yapılır ve yetki belirtmesi terkin edilir.
- Vazgeçme, bir ay takip edilmeme ve eksik belgenin bir ayda sunulmaması yetkinin iptaline götürür.
- Aynı binadaki müdürlükler bakımından müşterek rehin, taksim ve trampa dışında genel yasak vardır.
- Tapu harcı ve döner sermaye tahsilinden yetki verilen müdürlük sorumludur.
- Döner sermaye bedeli, yetki verilen müdürlüğün yöresel katsayısı esas alınarak iki kat tahsil edilir.
26. Mini yoklamalar
- TAKBİS'teki T.C. kimlik numarası yanlış, ancak doğru numara MERNİS'ten belirlenebiliyorsa işlem nasıl yürütülür?
- Yetki verildikten sonra işleme engel olmayan bir kısıtlama gelmiş ve işlem tamamlanmamışsa hangi sıra izlenir?
- Vekâleten yürütülen işlemde azil kontrolü hangi iki kritik aşamada yapılır?
- Bir ay boyunca takip edilmeyen yetki alanı dışı işlem ret kararıyla mı, iptal işlemiyle mi kapatılır?
- Ret kararına itiraz mercii nasıl belirlenir?
- Döner sermaye hesabında hangi müdürlüğün yöresel katsayısı kullanılır?
Mini yoklama cevapları
- Hatalı TAKBİS numarası düzeltilir ve işleme devam edilir.
- Yetki veren müdürlük kısıtlamayı sicile işler; sonra tarafların iradesine göre işlem sürdürülür.
- Başvuru ve yetki incelemesi sırasında, ayrıca istem belgesi veya resmî senet imzalanmadan hemen önce.
- Yetki verilen müdürlüğün iptal yazısı ve yetki veren müdürlüğün belirtmeyi terkini yoluyla iptal edilir.
- Ret kararını veren müdürlüğün bağlı olduğu bölge müdürlüğü itiraz merciidir.
- Yetki verilen müdürlüğün yöresel katsayısı kullanılır.