Oku · Anla · Pekiştir
Konu anlatımı
Tapu İşlemlerinde Vekâletname
Kısa açıklama
Vekâletname, bir kişinin belirli bir işi kendi adına yürütmesi için başka bir kişiye yetki vermesini sağlar. Tapu işlemlerinde vekâletnamenin yalnız mevcut olması yeterli değildir; belgenin şekli, kimlik ve fotoğraf unsurları, yetkinin kapsamı, özel yetki gerektiren işlem, sona erme sebebi ve azil durumu birlikte değerlendirilir.
Bu konuda temel amaç, vekâletnamenin sözcüklerini tek tek ezberlemek değil; verilen yetkinin hangi işlemi kapsadığını, hangi ön işlemlerin ana yetkinin doğal sonucu olduğunu ve hangi durumda ayrıca açık yetki aranacağını doğru belirlemektir.
Öğrenme hedefleri
Bu dersi tamamlayan kişi:
- Vekâletnamenin açık ve kuşkuya yer vermeyen bir işlem tanımı taşıması gerektiğini açıklar.
- Düzenleme şekli, kimlik, fotoğraf, mühür, düzeltme ve tevkilen verilen vekâletname şartlarını ayırt eder.
- Daha önce kullanılan bir vekâletnamenin başka müdürlükte hangi onay unsurlarıyla kullanılabileceğini belirler.
- Yabancı ülkelerce düzenlenen vekâletnamelere ilişkin bölümün yürürlük durumunu doğru değerlendirir.
- Ana işlem yetkisi ile ayrıca özel yetki gerektiren işlemleri birbirinden ayırır.
- Satış yetkisinin zorunlu ön işlemler, kadastral işlemler, tescil ve bedelin alınması bakımından kapsamını uygular.
- “Sahibi bulunduğum taşınmazlar” ile “adıma kayıtlı taşınmazlar” ifadelerinin zaman ve edinim bakımından sonuçlarını karşılaştırır.
- Üçüncü kişinin borcu için ipotek kurulmasında aranacak açıklığı belirler.
- Avukatın sunduğu dava vekâletnamesi, onaylı vekâletname örneği ve yetki belgesini işlevlerine göre ayırır.
- Vesayet ve hükümlülük hâllerinde vekâletnamenin devam edip etmediğini belirler.
- Vekâletin sona erme sebeplerini, eski tarihli vekâletnamenin durumunu ve azlin şekil şartını uygular.
1. Kavramsal çerçeve
1.1. Taraflar ve temel kavramlar
- Vekâlet veren (müvekkil): Bir işin kendi adına görülmesi için yetki veren kişidir.
- Vekil: Verilen yetki sınırları içinde işi yürüten kişidir.
- Temel işlem: Vekâletnamenin asıl hedefidir; satış, bağış veya ipotek gibi.
- Zorunlu ön işlem: Temel işlemin yapılabilmesi için önce tamamlanması gereken ve ana yetkiyle bağlantılı işlemdir.
- Özel yetki: Genel bir vekâlet ifadesinden kendiliğinden çıkarılamayan, açıkça verilmesi gereken yetkidir.
- Tevkilen verilen vekâletname: İlk vekilin kendisine tanınan imkân çerçevesinde başka bir kişiyi yetkilendirdiği vekâletnamedir.
- Azil: Vekâlet verenin vekilin yetkisini sona erdirmesidir.
- Tescil, terkin ve tadil: Sırasıyla bir hakkın sicile yazılması, sicilden silinmesi ve mevcut kaydın değiştirilmesidir.
1.2. Açıklık ilkesi
Vekâlet ilişkisi şekle bağlı ve güven temellidir. Bu nedenle yapılacak işlemin niteliği, duraksama ve kuşku doğurmayacak biçimde tanımlanmalıdır. İnceleme sırasında yalnız “bir vekâletname var mı?” sorusu sorulmaz; “bu vekâletname, talep edilen işlemi açıkça veya ana işlemin zorunlu sonucu olarak kapsıyor mu?” sorusu da cevaplanır.
2. Vekâletnamede şekil ve kimlik denetimi
2.1. Düzenleme şekli ve resmî unsurlar
Noterlik veya Türk konsolosluğunca düzenlenen vekâletname, düzenleme şeklinde hazırlanmalıdır. Belgede en az şu unsurlar bulunur:
- Düzenleyen noter veya konsolosun adı ve adresi,
- İmzası ve mührü,
- Düzenleme yeri,
- Düzenleme tarihi,
- Yevmiye numarası.
Bu unsurlar, belgenin nerede, ne zaman ve hangi resmî görevli tarafından düzenlendiğinin belirlenmesini sağlar.
2.2. Vekâlet verenin kimliği
Vekâlet verenin kimliği, nüfus hüviyet cüzdanı veya pasaporta; vekâlet veren avukatsa avukatlık kimlik belgesine dayanılarak düzenlenir. Belgede T.C. kimlik numarası ile adres de yer alır.
Kimlik denetimi yalnız ad ve soyad karşılaştırması değildir. Kimliğin hangi belgeye dayanılarak saptandığı, kimlik numarası ve adres birlikte değerlendirilir.
2.3. Fotoğraf şartı ve tüzel kişi istisnası
Gerçek kişinin verdiği vekâletnamede:
- Son durumu yansıtan yeni çekilmiş,
- Kimlik teşhisine elverişli,
- Vesikalık fotoğraf bulunmalı,
- Fotoğraf belgeye yapıştırılmalı ve mühürlenmelidir.
Fotoğrafın yalnız tel zımba ile tutturulması, yapıştırma şartını karşılamaz ve vekâletname kabul edilmez. Tüzel kişiyi temsilen verilen vekâletnamede ise fotoğraf aranmaz.
2.4. Düzeltme ve çıkıntılar
Vekâletnamede düzeltme veya çıkıntı varsa, bunların düzenleyen merci tarafından ayrıca imza ve mühürle onanması gerekir. Onaysız değişiklik, belgenin hangi metinle düzenlendiği konusunda kuşku doğurur.
2.5. Tevkilen verilen vekâletname
Tevkilen verilen vekâletnamede:
- Asıl vekâletnamenin bütün sayfaları sonradan düzenlenen vekâletnameye dayanak olarak eklenir.
- Eklenen sayfalar okunaklı olur.
- Her iki vekâletnamedeki fotoğraflar kimlik saptamaya yeterli olur.
Bu denetim, ikinci vekilin yetkisinin ilk vekâletnameye gerçekten dayanıp dayanmadığını görmeyi sağlar.
2.6. Mühür
Kullanılan mühür resmî mühür esaslarına uygun olmalıdır. Plastik mühür taşıyan vekâletname kesinlikle kabul edilmez.
2.7. Başka müdürlükte yeniden kullanım
Bir Tapu Sicil veya Kadastro Müdürlüğünde kullanılmış vekâletname, belirli bir onayla diğer Tapu Sicil ve Kadastro müdürlüklerinde de kullanılabilir. Bunun için bütün sayfalar:
- Onaylayan kişinin adı ve unvanı,
- Onay tarihi,
- Vekâletnamenin dosyalandığı parsel sayfası gösterilerek daire mührüyle mühürlenmelidir.
2.8. Şekil denetimi için kısa karar tablosu
| Kontrol alanı | Kabul için aranan temel unsur | Sonucu etkileyen eksiklik |
|---|---|---|
| Düzenleme | Düzenleme şekli; görevlinin adı, adresi, imzası, mührü; yer, tarih, yevmiye | Belgenin resmî düzenlenişi belirlenemez |
| Kimlik | Dayanak kimlik belgesi, T.C. kimlik numarası, adres | Vekâlet verenin kimliği yeterince saptanamaz |
| Fotoğraf | Yeni, teşhise elverişli, yapıştırılmış ve mühürlenmiş | Yalnız tel zımba ile tutturulmuş fotoğraf kabul edilmez |
| Tüzel kişi | Temsilen verilen vekâletname | Fotoğraf aranmaz |
| Düzeltme | Düzenleyen mercinin ayrıca imza ve mührü | Onaysız düzeltme kabul edilemez |
| Tevkil | Asıl vekâletin tüm sayfaları, okunaklılık, yeterli fotoğraflar | Yetki zinciri doğrulanamaz |
| Mühür | Resmî mühür esaslarına uygunluk | Plastik mühürlü vekâletname kabul edilmez |
3. Yabancı ülkelerde düzenlenen vekâletnameler bakımından kapsam sınırı
2010/7 sayılı düzenlemede, yurt dışında yerleşik vatandaşlar için Türk elçilik ve konsolosluklarının vekâletname düzenleyebileceğine ilişkin giriş cümlesi 24.07.2020 tarihli Makam Oluru ile mülga olarak işaretlenmiştir. Ayrıca “Yabancı Ülkelerce Düzenlenen Vekâletnameler” başlıklı bölüm, 2015/5 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu nedenle bu konudan çıkarılabilecek güvenli sonuç, yabancı ülkelerce düzenlenen vekâletnamelere ilişkin ayrıntılı kabul kurallarının 2010/7 sayılı düzenlemenin kaldırılan bölümünden öğrenilemeyeceğidir. Kaldırılmış bölüm üzerinden yeni bir kabul şartı kurulmaz.
3.1. Değişiklik ve yürürlük notları
- “Avukatların Vekâlet ile İşlem Yaptırmaları” başlığı 06.07.2023 tarihli Makam Oluru ile değiştirilmiştir.
- Vesayet ve hükümlülük bölümünün başlığı ile hükümlülük değerlendirmesini içeren paragraf 17.04.2024 tarihli Makam Oluru ile değiştirilmiştir.
- 2010/7 sayılı düzenlemenin ilgisinde gösterilen 1002, 1021, 1487, 1501 ve 1577 sayılı önceki genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu tarihler salt ezber konusu yapılmaz; hangi hükmün yürürlükteki metinde değişiklik notu taşıdığını ve hangi eski düzenlemelerin kaldırıldığını göstermek için kullanılır.
4. Yetkinin kapsamı: ana işlem, özel yetki ve zorunlu ön işlemler
4.1. Yetkinin nasıl belirleneceği
Yetkinin kapsamı sözleşmede açıkça belirlenmişse bu açıklık esas alınır. Açık belirleme yoksa yetki, üstlenilen işin niteliğine göre değerlendirilir. Bununla birlikte bazı işlemler için açık ve özel yetki gerekir. Vekil, özel yetkisi bulunmadıkça:
- Dava açamaz,
- Sulh olamaz,
- Tahkime başvuramaz,
- Kambiyo taahhüdünde bulunamaz,
- Bağış yapamaz,
- Bir taşınmazı devredemez,
- Bir taşınmazı hakla yükümlendiremez.
Bu liste, “ana işlemin zorunlu hazırlığı” ile “başlı başına özel yetki isteyen tasarruf” arasındaki ayrımı kurmak için önemlidir.
4.2. Ana işlemin zorunlu hazırlıkları
Vekâletname belirli bir temel görevi açıkça veriyorsa, o görevin yerine getirilebilmesi için öncelikle yapılması zorunlu işlemler ayrıca tek tek yazılmasa da ana yetkinin kapsamında değerlendirilebilir.
Örneğin satış yetkisi verilmiş bir taşınmazın önce miras intikalinin yapılması gerekiyorsa, intikal satışın gerçekleştirilebilmesi için zorunlu ön işlem niteliğinde olabilir. Burada düşünme sırası şöyledir:
- Temel görev nedir?
- Talep edilen ek işlem temel görev olmadan bağımsız bir amaç mı taşır?
- Ek işlem yapılmadan temel görev hukuken veya fiilen tamamlanabilir mi?
- Ek işlem, verilen yetkinin doğal ve zorunlu sonucu mu?
4.3. Satış yetkisinin içerdiği işlemler
“Sahibi bulunduğum taşınmazları dilediği bedel ve koşullarla satmaya” biçimindeki yetki, satışın yapılabilmesi için gerekli olması hâlinde şu işlemleri de kapsar:
- İntikal,
- İştirak hâlinin sona erdirilmesi,
- Basit yazım hataları ile belgelendirilebilen isim yanlışlıklarının düzeltilmesi,
- Kaydın düzeltilmesi,
- Kamulaştırma,
- Satış,
- Kanuni ipotek kurulması,
- Kanuni ipoteğin terkini.
Belirleyici ölçüt, ek işlemin satış için verilen ana yetkinin gerçekleştirilebilmesine yönelik zorunlu işlem olmasıdır.
4.4. Kadastral işlemler
Satış, bağış ve ipotek gibi yetkiler, bu işlemlerden önce yapılabilen kadastral işlemleri de kapsar. Satılacak yerin aplikasyonu veya çapının verilmesi bu kapsamda gösterilen örneklerdir.
Bu sonuç, her kadastral işlemin her vekâletnameyle yapılabileceği anlamına gelmez. Bağlantı, vekâletnamede verilen temel yetki ile kurulmalıdır.
5. Taşınmazı tanımlayan ifadelerin kapsamı
5.1. “Sahibi bulunduğum taşınmaz malları”
“Sahibi bulunduğum taşınmaz malları satmaya” ifadesi, vekâletnamenin verildiği tarih itibarıyla:
- Vekâlet veren adına kayıtlı taşınmazları,
- Henüz adına tescil edilmemiş olsa da hukuken edinilmiş taşınmaz veya payları kapsar.
Mahkeme kararının kesinleşmesiyle kazanılmış fakat henüz tescil edilmemiş taşınmaz ile ölümle kazanılmış fakat henüz intikali yapılmamış miras payı bu ikinci gruba örnektir. Burada sicilde adın henüz görünmemesi, hukuken edinilmiş olma durumunu tek başına ortadan kaldırmaz.
5.2. “Adıma kayıtlı olan taşınmazlar”
“Adıma kayıtlı olan taşınmazları satmaya” ifadesi, vekâletnamenin verildiği tarihten sonra edinilen taşınmazları kapsamaz. Bu nedenle her olayda iki tarih karşılaştırılır:
- Vekâletnamenin düzenlenme tarihi,
- Taşınmazın edinim tarihi.
5.3. Karşılaştırma
| İfade | Değerlendirilen varlık | Zaman bakımından temel ölçüt |
|---|---|---|
| “Sahibi bulunduğum taşınmaz malları” | Düzenleme tarihinde kayıtlı taşınmazlar ile o tarihte hukuken edinilmiş fakat tescilsiz taşınmaz veya paylar | Vekâlet tarihindeki hukuki sahiplik |
| “Adıma kayıtlı olan taşınmazları” | Adına kayıtlı taşınmazlar | Sonradan edinilen taşınmazı kapsamaz; vekâlet ve edinim tarihleri karşılaştırılır |
6. Satış yetkisinin tescil ve bedel bakımından sonucu
Vekâletnamede aksine bir hüküm yoksa satış yetkisi:
- Tescili,
- Satış bedelini almayı da içerir.
Bu kural, açık satış yetkisinin işlemin tamamlanmasına yönelik doğal sonuçlarını gösterir. Vekâletnamede tescil veya bedelin alınması konusunda aksine sınırlama varsa o sınırlama ayrıca değerlendirilir.
7. İpotek yetkisinde borcun kime ait olduğu
Vekâletnameyle yapılan ipotek işleminde esas olan, taşınmazın vekâlet verenin kendi borcu veya kredisi için teminat gösterilmesidir.
Taşınmaz, vekâlet veren dışında üçüncü bir gerçek veya tüzel kişinin borcunun teminatı olacaksa bu durum vekâletnamenin içeriğinde özellikle belirtilmelidir.
Karar tablosu
| Borcun sahibi | Vekâletnamede aranan açıklık |
|---|---|
| Vekâlet verenin kendisi | İpotek yetkisi, genelgede açıklanan esas çerçevesinde değerlendirilir |
| Üçüncü gerçek veya tüzel kişi | Üçüncü kişinin borcuna teminat verileceği özellikle belirtilmelidir |
8. Avukatların vekâletle işlem yaptırması
8.1. Kesinleşmiş mahkeme kararının infazı
Kesinleşmiş mahkeme kararının infazını isteyen avukatın sunduğu dava vekâletnamesi işleme kabul edilir. Bu durumda:
- Hükmün infazına ilişkin ayrıca özel yetki aranmaz.
- Fotoğraflı vekâletname aranmaz.
8.2. Avukatın onayladığı vekâletname örneği
Avukatın onayladığı vekâletname örneğiyle, ilgili akit ve tescil işlemi yapılabilir. Ancak örneğin üzerinde Türkiye Barolar Birliği tarafından bastırılan pul bulunmalıdır.
8.3. Yetki belgesinin sınırı
Avukatlık mevzuatındaki yetki belgesi vekâletname niteliği taşısa da, noter tarafından düzenleme şeklinde hazırlanmaması; resim ve imza doğrulamasına elverişli olmaması nedeniyle bir hakkın:
- Tesciline,
- Terkinine,
- Tadiline yönelik tapu işleminde kullanılamaz.
Buradaki ayrım önemlidir: Bir belgenin genel anlamda vekâletname niteliği taşıması, tapu sicilinde her tür tasarruf işlemini yapmaya tek başına yeterli olduğu anlamına gelmez.
9. Vesayet ve hükümlülük hâlleri
9.1. Vasi tarafından verilen vekâletname
Vasinin vesayeten verdiği vekâletname, azledilmediği sürece geçerlidir. Kısıtlıya yeni vasi atanması, önceki vasi tarafından verilen vekâletnameyi kendiliğinden sona erdirmez. Vekâletin sona ermesi için yeni vasi tarafından azil işlemi yapılması gerekir.
Kısıtlı üzerindeki kısıtlama kalkarsa, vasinin verdiği vekâletname kendiliğinden sona erer.
9.2. Hükümlülük bilgisi
Vekâlet verenin hükümlü olduğu vekâletnamede yazılı olsa veya müdürlüğe bu yönde ihbar ulaşsa bile, yalnız bu nedenle Cumhuriyet savcılıklarıyla yazışma yapılmaz; vekâletname gereğince işleme yön verilir.
Ancak tapu sicilinde hükümlünün vesayet altına alındığına ilişkin belirtme varsa, vesayet hükümlerine göre işlem yapılır.
Bu ayrımda belirleyici iki bilgi vardır:
- Yalnız hükümlülük bilgisi veya ihbar bulunması,
- Tapu sicilinde vesayet belirtmesi bulunup bulunmaması.
10. Vekâletin sona ermesi ve azil
10.1. Sona erme sebepleri
Aksi kararlaştırılmamışsa vekâlet ilişkisi şu hâllerde sona erer:
- Taraflardan birinin ölümü,
- Gaiplik hükmünün ilanı,
- Medeni hakları kullanabilme yeteneğinin kaybı,
- İflas,
- İstifa,
- Azil,
- Süreli vekâletnamede sürenin dolması.
Taraflar, vekâletin ölümden sonra da devam edeceğini kararlaştırabilir. Bu nedenle ölüm olayı görüldüğünde yalnız ölümün varlığına değil, ölümden sonra devam hükmü bulunup bulunmadığına da bakılır.
10.2. Eski tarihli vekâletname
Vekâletnamenin düzenlenmesinin üzerinden on yıl veya daha fazla süre geçmesi, tek başına sona erme sebebi değildir. Kanunda sayılan sona erme sebeplerinden biri yoksa eski tarihli vekâletnameyle işlem yapılır.
Bu nedenle “belge çok eski” değerlendirmesi, sona erme sebebinin yerini tutmaz.
10.3. Azlin şekli
Vekâletten azil herhangi bir şekle bağlı değildir. Azil:
- Noter aracılığıyla,
- Dilekçeyle,
- Mektupla,
- Faksla yapılabilir.
İncelemede önemli olan, azlin belirli bir kalıba uygun olup olmadığı değil; vekâlet ilişkisinin sona erdirildiğini gösteren iradenin bulunup bulunmadığıdır.
10.4. Aynı vekâletnamenin birden çok işlemde kullanılması
Aynı vekâletname değişik tarihlerde ve birden fazla işlemde kullanılıyorsa, “Yetki tam, azil yoktur” ibaresi resmî senet veya tescil istem belgesi üzerine yazılır.
Bu ibare, mevcut bir azli geçersiz hâle getiren bir kayıt değildir. Azil varsa vekâlet sona erer; tekrar kullanım kaydı azlin yerine geçemez.
11. Bütüncül karar mantığı
Bir vekâletnameyle tapu işlemi talep edildiğinde şu sıra izlenebilir:
- Belgenin türünü belirle: Noterlik/konsolosluk düzenlemesi, avukat onaylı örnek, dava vekâletnamesi, yetki belgesi veya tevkilen verilen vekâletname mi?
- Şekil unsurlarını denetle: Düzenleme şekli, imza, mühür, yer, tarih, yevmiye, fotoğraf ve kimlik unsurları tamam mı?
- Yetkiyi oku: Temel işlem açık mı? Talep edilen işlem özel yetki mi ister, yoksa ana işlemin zorunlu hazırlığı mı?
- Taşınmaz kapsamını belirle: Kullanılan ifade, taşınmazın kayıt ve edinim tarihini kapsıyor mu?
- Özel durumu incele: Üçüncü kişi borcu, avukat, vesayet veya hükümlülük durumu var mı?
- Sona erme ve azli denetle: Ölüm, gaiplik, ehliyet kaybı, iflas, istifa, süre sonu veya azil var mı?
- Tekrar kullanımı kaydet: Aynı vekâletname yeniden kullanılıyorsa gerekli ibareyi resmî senet veya tescil istem belgesine yaz.
12. Çözümlü uygulamalar
Uygulama 1 — Satıştan önce intikal
Olay: Vekâletname, “sahibi bulunduğum taşınmazları dilediği bedel ve koşullarla satmaya” yetkisi vermektedir. Satılacak pay miras yoluyla kazanılmış, ancak henüz intikal yapılmamıştır.
Belirleyici bilgi: İntikal yapılmadan satış tamamlanamamaktadır.
Uygulanacak ayrım: Ana satış yetkisi, satışın yapılabilmesi için zorunlu ön işlemleri kapsar.
Sonuç: İntikal için ayrıca özel yetki aranmaz; intikal satışın zorunlu hazırlığı olarak değerlendirilir.
Uygulama 2 — Sonradan edinilen taşınmaz
Olay: Vekâletnamede “adıma kayıtlı olan taşınmazları satmaya” yetkisi vardır. Taşınmaz vekâletnamenin düzenlenmesinden sonra edinilmiştir.
Belirleyici bilgi: Edinim tarihi vekâlet tarihinden sonradır.
Uygulanacak ayrım: Bu ifade, vekâlet verildikten sonra edinilen taşınmazları kapsamaz.
Sonuç: Yetki bu taşınmaza uzanmaz.
Uygulama 3 — Üçüncü kişinin borcu için ipotek
Olay: Vekâletname ipotek kurma yetkisi içermektedir. Taşınmaz, vekâlet verenin ortağı olduğu şirketin borcu için ipotek edilecektir. Vekâletnamede üçüncü kişi borcundan söz edilmemektedir.
Belirleyici bilgi: Borç vekâlet verene değil, başka bir tüzel kişiye aittir.
Uygulanacak ayrım: Üçüncü kişinin borcunun teminatı için bu durumun vekâletnamede özellikle belirtilmesi gerekir.
Sonuç: Genel ipotek yetkisi tek başına yeterli değildir.
Uygulama 4 — Kesinleşmiş hükmün infazı
Olay: Avukat, kesinleşmiş mahkeme kararının infazını dava vekâletnamesiyle istemektedir.
Belirleyici bilgi: Talep yeni bir sözleşme kurmak değil, kesinleşmiş hükmü infaz etmektir.
Uygulanacak ayrım: Dava vekâletnamesi kabul edilir; ayrıca özel yetki ve fotoğraflı vekâletname aranmaz.
Sonuç: Dava vekâletnamesiyle infaz talebi işleme alınabilir.
Uygulama 5 — Yeni vasi atanması
Olay: Önceki vasi, kısıtlı adına vekâletname vermiştir. Daha sonra yeni vasi atanmış, fakat azil yapılmamıştır.
Belirleyici bilgi: Yalnız vasi değişmiştir; vekâlet azledilmemiştir.
Uygulanacak ayrım: Yeni vasi atanması vekâleti kendiliğinden sona erdirmez.
Sonuç: Vekâletname azledilmedikçe geçerliliğini sürdürür.
Uygulama 6 — On iki yıllık vekâletname
Olay: Vekâletname on iki yıl önce düzenlenmiştir. Ölüm, gaiplik, ehliyet kaybı, iflas, istifa, azil veya süre sonu bulunmamaktadır.
Belirleyici bilgi: Tek olgu, düzenleme tarihinin eski olmasıdır.
Uygulanacak ayrım: On yıl veya daha fazla sürenin geçmesi tek başına sona erme sebebi değildir.
Sonuç: Vekâletnameyle işlem yapılır.
13. Karşılaştırmalı olaylar
13.1. Yapıştırılmış fotoğraf / yalnız zımbalanmış fotoğraf
- Fotoğraf yeni, teşhise elverişli, yapıştırılmış ve mühürlenmişse fotoğraf şartı karşılanır.
- Fotoğraf yalnız tel zımba ile tutturulmuşsa vekâletname kabul edilmez.
Sonucu değiştiren tek koşul: Fotoğrafın belgeye usulüne uygun biçimde yapıştırılmış olması.
13.2. Müvekkilin borcu / üçüncü kişinin borcu
- İpotek müvekkilin kendi borcu için kuruluyorsa genelgede açıklanan esas uygulanır.
- İpotek üçüncü kişinin borcu için kuruluyorsa bu durum özellikle yazılmalıdır.
Sonucu değiştiren tek koşul: Teminat altına alınan borcun kime ait olduğu.
13.3. Hükümlülük ihbarı / sicilde vesayet belirtmesi
- Yalnız hükümlülük ihbarı varsa savcılıkla yazışılmadan vekâletname gereğince işlem yürütülür.
- Sicilde vesayet belirtmesi varsa vesayet hükümleri uygulanır.
Sonucu değiştiren tek koşul: Tapu sicilinde vesayet belirtmesinin bulunması.
13.4. Vasi değişikliği / kısıtlamanın kalkması
- Yeni vasi atanması, önceki vasi tarafından verilen vekâletnameyi kendiliğinden sona erdirmez.
- Kısıtlama kalkarsa vasinin verdiği vekâletname kendiliğinden sona erer.
Sonucu değiştiren tek koşul: Yalnız temsilcinin değişmesi ile kısıtlılık hâlinin tamamen sona ermesi arasındaki fark.
14. Karıştırılabilecek ayrımlar
- Özel yetki ile zorunlu ön işlem aynı şey değildir. Bağış gibi tasarruflar açık özel yetki isterken, açık satış yetkisinin zorunlu hazırlığı olan intikal ayrıca özel yetki istemeyebilir.
- Belgenin eski olması, sona erme sebebi değildir. Sona erme sebeplerinden biri ayrıca bulunmalıdır.
- Yetki belgesi her tapu işleminde kullanılamaz. Vekâletname niteliği taşıması, tescil, terkin ve tadil için yeterli sayılmamıştır.
- Hükümlülük ile vesayet aynı değerlendirme değildir. Sicilde vesayet belirtmesi yoksa yalnız hükümlülük bilgisi savcılıkla yazışma sebebi yapılmaz.
- Yeni vasi atanması ile kısıtlamanın kalkması farklı sonuç doğurur. İlki vekâleti kendiliğinden bitirmez; ikincisi bitirir.
- Tekrar kullanım kaydı, azli ortadan kaldırmaz. “Yetki tam, azil yoktur” ibaresi ancak gerçekten azil yoksa yazılabilir.
- Yabancı ülkelerce düzenlenen vekâletnameler bölümünün kaldırılmış olması gözden kaçırılmamalıdır. Kaldırılan bölümden güncel kabul şartı çıkarılamaz.
15. Hızlı tekrar
- İşlem açık tanımlanmalı; kuşkuya yer bırakmamalıdır.
- Düzenleme şekli, görevli bilgileri, yer, tarih, yevmiye, kimlik, adres, fotoğraf ve mühür birlikte denetlenir.
- Tüzel kişiyi temsilen verilen vekâletnamede fotoğraf aranmaz.
- Yalnız tel zımba ile tutturulmuş fotoğraf yeterli değildir.
- Düzeltme ve çıkıntı, düzenleyen merci tarafından imza ve mühürle onanır.
- Tevkilen verilen vekâletnamede asıl vekâletin tüm sayfaları eklenir; okunaklılık ve fotoğraflar denetlenir.
- Plastik mühürlü vekâletname kabul edilmez.
- Ana yetki, gerçekleştirilmesi zorunlu ön işlemleri kapsayabilir.
- Bağış, taşınmaz devri ve hakla yükümlendirme gibi işlemler açık özel yetki ister.
- “Sahibi bulunduğum” ifadesi, vekâlet tarihinde hukuken edinilmiş fakat tescilsiz payları da kapsar.
- “Adıma kayıtlı” ifadesi sonradan edinilen taşınmazı kapsamaz.
- Aksine hüküm yoksa satış yetkisi tescili ve bedelin alınmasını içerir.
- Üçüncü kişinin borcu için ipotek verilecekse bu durum özellikle belirtilir.
- Kesinleşmiş kararın infazında avukatın dava vekâletnamesi kabul edilir; özel yetki ve fotoğraf aranmaz.
- Avukat onaylı örnekte Türkiye Barolar Birliği pulu bulunmalıdır.
- Yetki belgesi tescil, terkin ve tadil işleminde kullanılamaz.
- Yeni vasi atanması vekâleti kendiliğinden bitirmez; kısıtlamanın kalkması bitirir.
- Yalnız hükümlülük bilgisi savcılıkla yazışma sebebi değildir; sicilde vesayet belirtmesi varsa vesayet hükümleri uygulanır.
- On yılın geçmesi tek başına sona erme sebebi değildir.
- Azil noter, dilekçe, mektup veya faksla yapılabilir.
- Aynı vekâletname yeniden kullanılıyorsa “Yetki tam, azil yoktur” ibaresi resmî senet veya tescil istem belgesine yazılır.
16. Mini yoklamalar
Mini yoklama 1
Bir vekâletnamede fotoğraf yeni ve teşhise elverişlidir; ancak belgeye yapıştırılmayıp yalnız tel zımba ile tutturulmuştur. Kabul edilir mi?
Mini yoklama 2
Vekâlet verenin kendi borcu yerine bir şirketin borcu için ipotek kurulacaktır. Vekâletnamede yalnız genel ipotek yetkisi vardır. Hangi bilgi eksiktir?
Mini yoklama 3
On bir yıl önce düzenlenmiş vekâletnamede süre yoktur ve herhangi bir sona erme sebebi bulunmamaktadır. Yalnız eski tarihli olması işlemi engeller mi?
Mini yoklama cevapları
- Kabul edilmez; fotoğrafın yapıştırılmış ve mühürlenmiş olması gerekir.
- Üçüncü kişinin borcuna teminat verileceğinin özellikle belirtilmesi gerekir.
- Engellemez; on yıl veya daha fazla sürenin geçmesi tek başına sona erme sebebi değildir.

