Tapu Sicilinde Düzeltmeler GYS konu anlatımı

Oku · Anla · Pekiştir

Konu anlatımı

Tapu Sicilinde Düzeltmeler

Konunun kısa açıklaması

Tapu sicilindeki bir yanlışlığın düzeltilmesi, çoğu zaman yalnız bir kelimenin veya sayının değiştirilmesinden ibaret değildir. Önce düzeltmenin hangi tür hataya ilişkin olduğu, kaydın kime ait bulunduğu, dayanak belgelerle sicil arasındaki ilişkinin ne olduğu ve düzeltmenin hakkı başka bir kişiye geçirip geçirmeyeceği belirlenmelidir.

Bu konu; kimlik bilgilerindeki kadastro kaynaklı hata ve eksiklikleri, hak sahibinin tespit edilemediği durumlarda izlenecek yöntemi, zeminde incelemeyi, taşınmazın yüzölçümü veya niteliğindeki belgesine aykırı basit yazım hatalarını ve bazı özel düzeltme türlerini sistematik biçimde ele alır.

Öğrenme hedefleri

Bu konuyu tamamlayan öğrenci:

Kimlik bilgisi düzeltmesi ile hak değişikliğini birbirinden ayırır.
Tescile tabi kimlik bilgileri düzeltilmeden hangi işlemlerin yapılamayacağını ve istisnayı belirler.
Hak sahibinin tespiti için izlenecek delil ve inceleme sırasını uygular.
Hangi kişilerin tanık olarak dinlenebileceğini, hangilerinin dinlenemeyeceğini ayırt eder.
Zeminde incelemenin şartlarını, görevlilerini, rapor düzenini ve sınırlarını açıklar.
Kimlik düzeltmelerinde harç ve döner sermaye uygulamasını işlem türüne göre belirler.
Yüzölçümü veya nitelik hatalarında basit yazım hatası yolunun şartlarını değerlendirir.
Kadastro ve tapu müdürlüklerinin düzeltme sürecindeki görevlerini ayırır.
Mahkeme kararları, tahsis işlemleri, şerh ve beyanlar ile mirasçılık belgelerinden doğan özel durumları çözer.
Resmî senet, tescil istem belgesi ve dayanak belgelerdeki basit yazım hatalarının farklı usullerini karşılaştırır.
Geçiş hükümleri ile kullanılacak matbu belgeleri doğru olayla eşleştirir.

1. Konunun kavramsal çerçevesi

1.1. Düzeltme işleminin temel işlevi

Düzenleme, Tapu Sicili Tüzüğünün tapu sicilindeki düzeltmelere ilişkin hükümlerine dayanır.

Düzeltme işleminin ana işlevi, sicildeki kaydı gerçek duruma veya tescile esas belgeye uygun hâle getirmektir. Bu işlem, mevcut hakkı başka bir kişiye kazandırmak için kullanılamaz. Özellikle kimlik bilgilerinin düzeltilmesinde temel soru şudur:

Sicilde görünen hak sahibi ile düzeltme isteyen kişi aynı kişi midir?

Bu aynılık tespit edilebiliyorsa kayıt içindeki kimlik hatası giderilebilir. Aynılık tespit edilemiyorsa, düzeltme yoluyla yeni bir hak sahibi yaratılması mümkün değildir.

1.2. Konu içindeki üç ana hata grubu

Hata grubu	Temel sorun	Başlıca karar ölçütü
Kimlik bilgisi hatası	Sicildeki kişinin kimliğinin doğru gösterilip gösterilmediği	Hak sahibinin aynı kişi olduğunun tespiti
Yüzölçümü veya nitelik hatası	Sicil kaydının tescile esas belgeye ve paftaya uygun olup olmadığı	Hatanın basit yazım hatası olması ve pafta-zemin uygunluğu
Diğer kayıt ve belge hataları	Şerh, beyan, dayanak belge, resmî senet veya istem belgesinde hata bulunması	Hatanın kaynağına ve niteliğine göre özel düzeltme yolu

1.3. Temel kavramlar

Düzeltme Formu: Tescil Hatası Düzeltme Formudur.
Kadastro çalışması: Taşınmazların kayıt altına alınması ve hak sahiplerinin belirlenmesi amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışmalardır.
Kimlik bilgisi: Gerçek kişiler bakımından nüfus bilgilerini; tüzel kişiler bakımından unvan ve diğer tanıtıcı bilgileri ifade eder.
Teknik personel: Kadastro müdürlüğünde kontrol mühendisi, mühendis, kadastro üyesi, kontrol memuru, harita kadastro teknikeri veya kadastro teknisyeni unvanıyla çalışan personeldir.
Teknik rapor: Zeminde İnceleme Teknik Raporudur.
Tespit bilirkişisi: Kadastro çalışmalarında görev yapan yeminli bilirkişidir.
Zeminde inceleme: İstem sahibinin tapu sicilindeki hak sahibi olup olmadığını belirlemek amacıyla taşınmazın mahallinde yapılan tapu işlemidir.

2. Kimlik bilgisi düzeltmesinin temel ilkeleri

2.1. Ön şart: hak sahibinin kimliğinin tespiti

Kimlik bilgisi düzeltmesi yapılabilmesi için önce hak sahibinin kimliği belirlenmelidir. Sicildeki kayıt ile istem sahibi arasındaki bağ kurulmadan yalnız isim, soyisim veya başka bir tanıtıcı bilgi benzerliğine dayanılarak düzeltme yapılamaz.

Bu ilke iki sonucu beraberinde getirir:

Düzeltme, aynı hak sahibinin kimlik bilgisini doğru hâle getirir.
Düzeltme, hakkın başka bir kişiye geçmesini sağlayamaz.

2.2. Tescile tabi kimlik bilgileri düzeltilmeden tasarruf işlemi yapılamaması

Tescile tabi kimlik bilgileri düzeltilmeden talebe bağlı tasarruf işlemleri yapılamaz. Satış, bağış, ipotek gibi işlemler bakımından sicildeki hak sahibi ile işlem yapan kişinin kimliği arasında güvenilir bağ kurulması gerekir.

Bununla birlikte özel bir istisna vardır: Medeni durum değişikliği nedeniyle oluşan soyadı farklılığında, hakkın tamamını aktaran veya hakkın terkinini içeren istemler soyadı düzeltmesi yapılmadan doğrudan karşılanabilir.

Burada iki unsur birlikte aranır:

Farklılık, medeni durum değişikliğinden kaynaklanan soyadı değişikliğidir.
İstem, hakkın tamamını aktarıyor veya hakkın terkinini içeriyordur.

Kısmi devir, yeni bir sınırlı ayni hak kurulması veya hakkın tamamını sona erdirmeyen başka bir tasarruf bakımından bu istisna genişletilemez.

2.3. Düzeltme sırasında değerlendirilmeyecek konular

Kimlik bilgisi düzeltilirken:

Kadastro tespitinin yerinde olup olmadığı yeniden incelenmez.
Tescilli hakkın hukuka uygun şekilde edinilip edinilmediği değerlendirilmez.

Kimlik düzeltmesi, önceki edinimin hukukiliğini denetleyen veya kadastro tespitini yeniden karara bağlayan bir yol değildir. İnceleme, sicildeki kişinin kim olduğunun belirlenmesi ve kayıt içindeki kimlik bilgisinin doğru hâle getirilmesiyle sınırlıdır.

3. Hak sahibinin tespiti için aşamalı yöntem

Hak sahibinin tespit edilemediği durumda doğrudan tanığa veya zeminde incelemeye geçilmez. İnceleme, delilin güvenilirliğine ve kurumsal kaynağına göre aşamalı yürütülür.

3.1. Birinci aşama: kurumsal kayıtların incelenmesi

Tapu müdürlüğü önce:

Kadastro tutanaklarını,
Nüfus kayıtlarını,
Kayda dayalı tespitlerde tespitin dayanağı olan kayıt ve belgeleri inceler.

Gerekli görülürse ilgili kurumlarla yazışma yapılır. Gelen cevaplar değerlendirilir. Bu aşamada hak sahibi tespit edilebiliyorsa işlem sonuçlandırılır.

3.2. İkinci aşama: istem sahibinin ek delilleri

Kurumsal kayıtlarla hak sahibi tespit edilemezse istem sahibi;

Hak sahipliğini ispatlayan başka belgeler sunabileceği,
İlmühaber ibraz edebileceği,
Tanık getirebileceği konusunda bilgilendirilir.

Bu bilgilendirme, ispat yükünü bütünüyle istem sahibine bırakmak anlamına gelmez. Önce kurumsal kayıtların incelenmesi gerekir; ek delil aşaması bundan sonra gelir.

3.3. Tanıkların belirlenmesi

Tanık olarak dinlenecek kişinin taşınmaz ve hak sahibi hakkında gerçek bilgiye sahip olması gerekir. Taşınmazın bulunduğu köy veya mahallede:

Nüfusa kayıtlı olan,
İkamet eden veya
Taşınmazı bulunan kişilerden; hak sahibini tanıdığını ve taşınmazın önceki ve mevcut kullanım durumunu bildiğini ifade edenler tanık olarak dinlenebilir.

Ayrıca şu kişiler tanık olabilir:

Taşınmazın paydaşları,
Taşınmazda ayni veya kişisel hak sahibi olanlar,
Komşu parsel malikleri,
Muhtarlar,
Tespit bilirkişileri,
İhtiyar heyeti üyeleri,
Kamu görevlileri.

İstem sahibinin eşi ile alt ve üst soyu tanık olarak dinlenmez.

Tanık ifadeleri ifade tutanağına geçirilir ve tanıklarla ifadeyi alan memurlar tarafından imzalanır.

3.4. Üçüncü aşama: zeminde inceleme

İstem sahibinin sunduğu belgeler ve tanık ifadeleri gerçek hak sahibini belirlemeye yetmezse, istem sahibinin de talebi bulunmak şartıyla zeminde inceleme yapılabilir.

Bu iki şart birlikte aranır:

Belge ve tanık aşaması sonunda hak sahibi hâlâ tespit edilememiştir.
İstem sahibi zeminde inceleme yapılmasını talep etmiştir.

Aynı konuda ikinci kez zeminde inceleme yapılamaz. Bu nedenle ilk incelemenin hazırlığı, delil toplama düzeni ve raporun eksiksizliği özel önem taşır.

4. İstemin değerlendirilmesi ve ret kararı

4.1. Bütün delillerin birlikte değerlendirilmesi

Nihai değerlendirmeyi tapu müdürü yapar. Tapu müdürü;

Tapu sicilindeki belgeleri,
Nüfus kayıtlarını,
Kurum yazışmalarından elde edilen bilgi ve belgeleri,
Varsa ilmühaberi,
Diğer kanıtlayıcı belgeleri,
Tanık ifadelerini,
Yapılmışsa zeminde inceleme teknik raporunu birlikte değerlendirir.

Hiçbir delil türü tek başına otomatik üstünlüğe sahip değildir. Önemli olan bütün delillerin aynı hak sahibini gösterip göstermediğidir.

4.2. Ret sebepleri

Kurumsal kayıt ve yazışmalarla hak sahibi tespit edilemiyorsa aşağıdaki durumlardan biri ret sonucunu doğurur:

İstem sahibi ilmühaber veya başka kanıtlayıcı belge sunmamış ve tanık getirmemiştir.
Sunulan belgeler, tanık ifadeleri veya yapılmışsa zeminde inceleme hak sahibini belirlemeye yetmemiştir.

Ret kararında, hangi incelemelerin yapıldığı ve hak sahibinin neden tespit edilemediği gösterilmelidir. Salt “yeterli delil bulunmadı” biçimindeki soyut bir ifade yerine, somut eksiklik ve değerlendirme sonucu açıklanmalıdır.

5. Kimlik düzeltmelerinin ve zeminde incelemenin mali yönü

Mali sonuç, yalnız işlemin “düzeltme” olarak adlandırılmasına göre değil, düzeltmenin türüne göre belirlenir.

İşlem türü	Tapu harcı	Döner sermaye hizmet bedeli
Tapu kütüğüne tescile tabi kimlik bilgisinin düzeltilmesi	Alınır	Alınır
Kadastro çalışmalarından kaynaklanan hatanın düzeltilmesi	Alınmaz	Alınmaz
Tescile tabi olmayan kimlik bilgisinin güncellenmesi veya eksikliğin giderilmesi	Alınmaz	Alınmaz
Zeminde inceleme	Genelge döner sermaye hizmet bedeli tahsilini öngörür	Alınır
Yüzölçümü veya nitelikte belgesine aykırı basit yazım hatasının düzeltilmesi	Alınmaz	Alınmaz
Nüfus idaresinin resen düzeltmesi sonucunda tapu kaydındaki kimlik düzeltmesi	Tapu harcı aranmaz	Ek hüküm yalnız tapu harcını açıkça düzenler

Özel nitelikteki muafiyet hükümleri, genel nitelikteki ücret kuralından önce değerlendirilmelidir. Örneğin bir kimlik bilgisi tescile tabi olsa bile hata kadastro çalışmasından kaynaklanıyorsa kadastro kaynaklı hatalara özgü muafiyet uygulanır.

6. Zeminde incelemenin yürütülmesi

6.1. Görevlendirme

Zeminde inceleme istem sahibinin talebi üzerine başlar.

Tapu müdürü, tapu işlemi yapmaya yetkili bir memuru görevlendirir.
Tapu müdürü, kadastro müdürlüğünden teknik personel görevlendirilmesini ister.
Kadastro müdürü teknik personeli görevlendirir ve tapu müdürlüğüne bildirir.

Böylece inceleme, tapu işlemi yönü ile teknik taşınmaz incelemesini birlikte yürütecek iki kurumsal unsurla yapılır.

6.2. Mahalline gidiş ve taşınmazın gösterilmesi

Görevlendirilen personel ön hazırlığını yapar. Belirlenen gün ve saatte, istem sahibi tarafından sağlanacak araçla taşınmazın mahalline gidilir. Taşınmazı zeminde teknik personel gösterir.

6.3. İfade tutanakları

İstem sahibi ile birlikte varsa muhtar, ihtiyar heyeti üyeleri, tespit bilirkişileri, komşu parsel malikleri, kullanıcılar ve beyanda bulunmak isteyen diğer kişilerin ifadeleri alınabilir.

İfadeler:

Tek nüsha düzenlenen ifade tutanağına,
Okunaklı el yazısıyla veya bilgisayarda,
İfade sahibine imzalatılarak yazılır.

İmza atamayan kişinin ifadesi tanıklar huzurunda yazılı hâle getirilir. Tanıkların imzaları, durum açıklanarak tutanağın uygun bir yerine alınır.

6.4. Teknik raporun içeriği

Teknik raporun amacı, karar vermek değil; karar için gerekli olguları güvenilir biçimde toplamaktır. Raporda:

Taşınmazın inceleme anındaki kullanım durumu,
Varsa yapılar,
Yapıların kimler tarafından yapıldığı,
Taşınmazın hâlen kimlerin kullanımında olduğu,
İnceleme sırasında sunulan bilgi ve belgeler gösterilir.

Belge asılları veya örnekleri rapora eklenir. Teknik rapor görevli personel tarafından imzalanır. Görevli personel raporda hak sahipliği konusunda kanaat belirtmez. Karar, delillerin tümünü değerlendirecek tapu müdürüne aittir.

Teknik rapor, ifade tutanakları ve bütün ekler eksiksiz şekilde tapu müdürüne teslim edilir.

7. Yüzölçümü veya nitelikte belgesine aykırı basit yazım hataları

7.1. Bu yolun uygulanabilmesi için gereken şartlar

Yüzölçümü veya nitelik düzeltmesinin bu usulle yapılabilmesi için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

Sicildeki yüzölçümü veya nitelik, tescile esas belgeye ve paftaya aykırıdır.
Hata ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplamadan doğmamıştır.
Pafta ile zemin birbirine uygundur.
Kadastro müdürlüğü düzeltmeyi tapu müdürlüğüne bildirir.

Bu şartlardan biri yoksa belgesine aykırı basit yazım hatası yolu kullanılamaz.

7.2. Hatanın tapu müdürlüğünce fark edilmesi

Tapu müdürlüğü yüzölçümü veya nitelik tescilinin hatalı olduğunu fark ederse:

Tescile ilişkin dayanak belgelerini,
Tapu kütüğü ve kayıt örneklerini inceleme için kadastro müdürlüğüne gönderir.

7.3. Hatanın kadastro müdürlüğünce fark edilmesi

Hata kadastro müdürlüğünce fark edilirse durum tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmazın tesciline ilişkin belgeler ile tapu kütüğü ve kayıt örnekleri istenir.

Her iki başlangıç yolunda da teknik değerlendirme kadastro müdürlüğünde yürütülür.

7.4. Teknik inceleme ve düzeltme formu

Kadastro müdürü, biri kontrol mühendisi olmak üzere iki teknik personel görevlendirir. Görevli personel:

pafta-zemin uygunluğunu inceler,
Hatanın belgesine aykırı basit yazım hatası olup olmadığını belirler,
Şartlar oluşmuşsa hatayı düzeltme formunda ayrıntılı biçimde açıklar.

Nitelik düzeltmesinde ayrıca tescile esas belgede ve paftada gösterilen yapı ile zemindeki yapının aynı yapı olduğu belirlenir ve düzeltme formuna yazılır.

7.5. Belgelerin gönderilmesi

Yüzölçümü ve nitelik düzeltmesi için hazırlanan düzeltme formu ve ekleri:

100-400 dpi çözünürlükte,
siyah-beyaz,
PDF biçiminde taranır ve güvenli elektronik ortamda sistem üzerinden tapu müdürlüğüne gönderilir.

Tescil bildirimi ise üst yazıyla gönderilir.

7.6. Sicilde düzeltme, tebligat ve mali sonuç

Tapu müdürlüğü tescil bildirimi ile düzeltme formunu yevmiye defterine kaydeder ve hatalı kaydı düzeltir. Düzeltme işlemi, taşınmaz üzerinde hak sahibi olanlara Tebligat Kanunu hükümlerine göre bildirilir.

Bu düzeltme için tapu ve kadastro müdürlüklerince harç veya döner sermaye hizmet bedeli alınmaz.

7.7. Kapsam dışı düzeltmeler

3402 sayılı Kadastro Kanununun 41. maddesi kapsamına giren düzeltmeler, belgesine aykırı basit yazım hatası usulünün dışında kalır. Özellikle ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplama hatası bulunduğunda olayın bu özel usule zorlanmaması gerekir.

8. Özel kaynaklardan doğan kimlik ve kayıt hataları

8.1. Tahsis işlemleri

Kamu kurum ve kuruluşları ile kooperatiflerin tek taraflı talepleri üzerine tescil edilen kayıtlardaki kimlik hataları, kadastro çalışmalarından kaynaklanan hata ve eksikliklerin giderilmesindeki yöntemle düzeltilir.

Bu düzeltme de hakkın başka kişiye geçmesi sonucunu doğuramaz.

8.2. Mahkeme kararından kaynaklanan kayıtlar

Mahkeme kararları bakımından iki farklı durum vardır:

Kararın niteliği	Düzeltme yaklaşımı
Kadastro veya tapulama mahkemesi, taşınmazın tespit gibi tesciline karar vermiştir	Kayıttaki hata ve eksiklik kadastro çalışmasından kaynaklanmış sayılır
Kadastro veya tapulama mahkemesi tespitten farklı hüküm kurmuştur ya da kayıt başka bir mahkeme kararıyla oluşmuştur	İlgililerin sunduğu gerçek durumu kanıtlayıcı belgelere göre işlem yapılır

Her iki durumda da kimlik düzeltmesi, hakkın el değiştirmesine yol açamaz.

8.3. Yanlış malike veya yanlış taşınmaza işlenen şerh ve beyanlar

Resmî yazının içeriğine aykırı biçimde şerh veya belirtme yanlış malike ya da yanlış taşınmaza tescil edilmişse:

Kayıt resen düzeltilir.
Düzeltme yeni yevmiye numarası alınarak yapılır.
Yapılan hata ve düzeltme nedeni ilgili kuruma bildirilir.

Buradaki düzeltme, resmî yazıdaki iradeyi değiştirmez; sicili resmî yazının içeriğine uygun hâle getirir.

9. Mirasçılık sıfatının kaybedilmesi veya yeni mirasçılık belgesi

Mirasçılık belgesine dayalı elbirliği mülkiyeti tescilinde sonradan ortaya çıkan değişiklikler, hak güvenliğini doğrudan etkilediği için aşamalı ve şartlı bir usule bağlanmıştır.

9.1. Mirasçılık sıfatının kaybedilmesi

Mirasın reddi, mirastan feragat veya mirastan ıskat nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybeden kişi adına elbirliği mülkiyeti şeklinde intikal tescili yapılmışsa:

Gerçek durumu kanıtlayan mirasçılık belgesi sunulur.
Mirasçılardan birinin istemi yeterlidir.
Mirasçılık sıfatını kaybeden kişinin miras payı tescilinin yolsuz olduğu belirtilir.
Bu kişiye, dava açıldığına ilişkin belgeyi 30 gün içinde tapu müdürlüğüne sunmadığı takdirde kaydın yeni mirasçılık belgesine göre düzeltileceği tebliğ edilir.
Tebliğden itibaren 30 gün içinde dava açıldığına ilişkin belge sunulmazsa kayıt yeni mirasçılık belgesine göre düzeltilir.

Süre, tebliğ tarihinden başlar. Dava açıldığını yalnız söylemek yeterli değildir; dava açıldığına ilişkin belgenin tapu müdürlüğüne ibrazı gerekir.

9.2. Sulh hukuk mahkemesi belgesinin Asliye Hukuk Mahkemesince iptali

Başlangıçtaki intikal, sulh hukuk mahkemesince çekişmesiz olarak verilen mirasçılık belgesine dayanıyorsa; bu belgenin Asliye Hukuk Mahkemesince çekişmeli yargılama sonunda verilen mirasçılık belgesiyle iptal edilmesi durumunda:

Mirasçılardan birinin istemiyle düzeltme yapılabilir,
İptal eden Asliye Hukuk Mahkemesi mirasçılık belgesi ibraz edilir,
İşlem sonucundan ilgililere bilgi verilir.

9.3. Noter mirasçılık belgesine itiraz üzerine yeni sulh hukuk belgesi

Başlangıçtaki intikal noter tarafından verilen mirasçılık belgesine dayanıyorsa; bu belgeye itiraz üzerine sulh hukuk mahkemesince yeni bir mirasçılık belgesi verilmişse:

Mirasçılardan birinin istemiyle düzeltme mümkündür,
Yeni sulh hukuk mahkemesi mirasçılık belgesi ibraz edilir,
Mirasçılık sıfatını kaybeden kişiye ilişkin yolsuz tescil belirtme ve 30 günlük tebligat usulü uygulanır.

9.4. Bütün mirasçılık düzeltmeleri için ortak engeller

Bu düzeltme yollarının uygulanabilmesi için elbirliği hâlindeki taşınmazda:

Dava bulunmaması,
Mülkiyet değişikliği yapılmamış olması,
Ayni veya şahsi hak tesis edilmemiş olması gerekir.

Bu şartlar, aradan geçen sürede üçüncü kişilerin veya yeni hak sahiplerinin hukuki durumunun oluşup oluşmadığını denetlemeye yöneliktir. Şartlardan biri eksikse bu idari düzeltme yolu uygulanamaz.

10. Diğer basit yazım hataları

10.1. Sicildeki basit yazım hataları

Yüzölçümü ve nitelik hataları dışında, tescile esas belge doğru olduğu hâlde sicile yanlış geçirilen kayıtlar tapu müdürü tarafından resen düzeltilebilir. Düzeltmenin nedeni düzeltmeler sicilinde gösterilir.

Burada dayanak belge ile sicil karşılaştırılır. Dayanak belge doğru, sicil yanlışsa kayıt dayanak belgeye uygun hâle getirilir.

10.2. İşlem için sunulan dayanak belgedeki kimlik yazım hatası

Mahkeme kararı, mirasçılık belgesi veya vekâletname gibi işlem belgelerinde kimlik bilgisinin basit yazım hatası nedeniyle yanlış yazıldığı anlaşılırsa, tescil resen düzeltilebilir. Düzeltme nedeni düzeltmeler sicilinde açıklanır.

Bu yol yalnız basit yazım hatası içindir. Belgedeki kişinin değişmesi veya hakkın kapsamının farklılaşması sonucunu doğuracak esaslı bir sorun, basit yazım hatası olarak nitelendirilemez.

10.3. Resmî senet ve tescil istem belgesindeki hata

Resmî senet veya tescil istem belgesinde basit yazım hatası varsa:

Doğru bilgi belgenin uygun bir yerine yazılır.
Taraflar ve tapu görevlileri bu düzeltmeyi imzalar.
Düzeltmenin nedeni düzeltmeler sicilinde açıklanır.
Sicil buna uygun şekilde düzeltilir.

Resmî senet ve tescil istem belgesinde basit yazım hatası dışında düzeltme yapılamaz. Esaslı değişiklik, basit yazım düzeltmesi yöntemiyle gerçekleştirilemez.

10.4. Nüfus idaresinin resen düzeltmesi

Nüfus idaresince resen yapılan düzeltmenin tapu kaydına yansıtılması sırasında kimlik bilgisi düzeltmesi için tapu harcı aranmaz.

11. Geçiş hükümleri, yürürlük ve matbu belgeler

11.1. Geçiş hükümleri

İki farklı zaman ölçütü vardır:

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce taşınmazın mahalline fiilen gidilmiş bir zeminde inceleme varsa eski düzenleme uygulanır.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte henüz düzeltilmemiş yüzölçümü veya nitelik basit yazım hatalarında yeni düzenleme uygulanır.

Burada ilk durumda belirleyici olay başvuru tarihi değil, taşınmazın mahalline gidilmiş olmasıdır.

Önceki zeminde inceleme düzenlemesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni düzenleme onay tarihinde yürürlüğe girmiştir ve hükümlerini Tapu ve Kadastro Genel Müdürü yürütür.

11.2. Kullanılacak matbu belgeler

İşlem	Kullanılacak belge
Tapu müdürlüğünde veya zeminde incelemede tanık ifadelerinin alınması	EK-1 İfade Tutanağı
Zeminde inceleme	EK-2 Zeminde İnceleme Teknik Raporu
Yüzölçümü veya nitelikte belgesine aykırı basit yazım hatasının tespiti	EK-3 Tescil Hatası Düzeltme Formu

12. Karar mantığı

12.1. Kimlik düzeltmesinde karar adımları

Sicildeki kayıt ile istem sahibinin aynı kişi olup olmadığı araştırılır.
Önce tapu, nüfus ve dayanak kayıtları incelenir; gerekirse kurumlarla yazışılır.
Sonuç alınamazsa istem sahibi ek belge, ilmühaber ve tanık imkânı konusunda bilgilendirilir.
Belge ve tanıklarla da sonuç alınamaz ve istem sahibi talep ederse zeminde inceleme yapılır.
Tapu müdürü bütün delilleri birlikte değerlendirir.
Aynı kişi olduğu tespit edilirse kimlik bilgisi düzeltilir.
Tespit yapılamazsa somut nedenleri gösteren ret kararı verilir.
Düzeltme hiçbir aşamada hakkı başka kişiye geçiremez.

12.2. Yüzölçümü veya nitelik hatasında karar adımları

Sicil kaydı tescile esas belge ve paftayla karşılaştırılır.
Ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplama hatası bulunup bulunmadığı belirlenir.
Pafta-zemin uygunluğu aranır.
Kadastro müdürü, biri kontrol mühendisi olan iki teknik personel görevlendirir.
Hata basit yazım hatasıysa düzeltme formunda ayrıntılı açıklama yapılır.
Nitelik hatasında belgelerdeki yapı ile zemindeki yapının aynı olduğu ayrıca belirlenir.
Belgeler belirlenen teknik biçimde gönderilir; tescil bildirimi üst yazıyla iletilir.
Tapu müdürlüğü yevmiye kaydıyla düzeltir ve hak sahiplerine tebligat yapar.

12.3. Hata türünü ayırma tablosu

Olay	Uygulanacak ana yol
Hak sahibinin isminde kadastrodan gelen eksiklik	Kimlik bilgisi ve hak sahibi tespiti yöntemi
Yüzölçümü tescile esas belgeye yanlış geçirilmiş, pafta-zemin uyumlu, hesap hatası yok	Yüzölçümünde belgesine aykırı basit yazım hatası
Şerh resmî yazıya aykırı biçimde yanlış taşınmaza işlenmiş	Resen düzeltme, yeni yevmiye ve kuruma bildirim
Dayanak belge doğru, sicile bir harf veya sayı yanlış geçirilmiş	Tapu müdürünce resen düzeltme ve düzeltmeler siciline açıklama
Resmî senedin kendi metninde basit yazım hatası var	Belge üzerine düzeltme, taraf ve görevlilerin imzası, sonra sicil düzeltmesi
Mirasçılık belgesi değişmiş ve elbirliği intikali etkileniyor	Mirasçılık düzeltmesine özgü şartlı usul

13. Çözümlü uygulamalar

Uygulama 1 — Medeni durum nedeniyle soyadı değişikliği

Olay: Sicilde eski soyadıyla kayıtlı malik, evlenme nedeniyle yeni soyadı kullanmaktadır ve taşınmazın tamamını satmak istemektedir.

Belirleyici bilgi: Soyadı farklılığı medeni durum değişikliğinden doğmuştur ve istem hakkın tamamını aktarmaktadır.

Uygulanacak kural: Hakkın tamamını aktaran istem, medeni durum değişikliğine bağlı soyadı düzeltmesi yapılmadan karşılanabilir.

İstisna kontrolü: İstem kısmi satış veya ipotek olsaydı bu özel istisna doğrudan uygulanamazdı.

Sonuç: Soyadı düzeltmesi önce yapılmadan tam satış istemi karşılanabilir.

Uygulama 2 — Doğrudan zeminde inceleme talebi

Olay: İstem sahibi, sicildeki kimlik eksikliği için hiçbir kayıt incelemesi yapılmadan doğrudan taşınmaz başında tanık dinlenmesini istemektedir.

Belirleyici bilgi: Kurumsal kayıt ve ek delil aşamaları henüz tüketilmemiştir.

Uygulanacak kural: Önce tutanaklar, nüfus kayıtları ve dayanak belgeler incelenir; gerekirse yazışma yapılır. Sonuç alınamazsa ek belge ve tanık aşamasına geçilir. Zeminde inceleme bundan sonra ve istem üzerine yapılır.

Sonuç: Doğrudan zeminde incelemeye geçilmez; aşamalı yöntem izlenir.

Uygulama 3 — Eşin tanıklığı

Olay: İstem sahibi, hak sahibiyle ilgili bilgiyi en iyi bilen kişinin eşi olduğunu belirterek eşini tanık olarak göstermektedir.

Belirleyici bilgi: Gösterilen kişi istem sahibinin eşidir.

Uygulanacak kural: İstem sahibinin eşi, alt soyu ve üst soyu tanık olarak dinlenmez.

Sonuç: Eşin beyanı bu usul kapsamında tanık ifadesi olarak alınamaz; uygun başka tanık veya belge aranır.

Uygulama 4 — Teknik raporda kanaat

Olay: Zeminde incelemeye katılan teknik personel, raporun sonunda “istem sahibi gerçek maliktir” şeklinde kanaat yazmak istemektedir.

Belirleyici bilgi: Teknik rapor olguları toplamak içindir; nihai değerlendirme tapu müdürüne aittir.

Uygulanacak kural: Teknik raporda görevli personel tarafından kanaat belirtilmez.

Sonuç: Kullanım durumu, yapılar, kullanıcılar, ifadeler ve belgeler raporlanır; hak sahipliği sonucu yazılmaz.

Uygulama 5 — Yüzölçümünde hesap hatası

Olay: Sicildeki yüzölçümü ile dayanak belge farklıdır; incelemede farkın hesaplama hatasından doğduğu anlaşılmıştır.

Belirleyici bilgi: Hata hesaplamadan doğmuştur.

Uygulanacak kural: Ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplama hataları, belgesine aykırı basit yazım hatası usulünün kapsamına girmez.

Sonuç: Bu usulle düzeltme yapılamaz; olay ilgili başka düzeltme rejimi kapsamında değerlendirilir.

Uygulama 6 — Yanlış taşınmaza işlenen şerh

Olay: Kurum yazısında belirtilen parsel yerine komşu parsele şerh verilmiştir.

Belirleyici bilgi: Sicil kaydı resmî yazının açık içeriğine aykırıdır.

Uygulanacak kural: Şerh resen ve yeni yevmiye numarasıyla düzeltilir; hata ile düzeltme nedeni ilgili kuruma bildirilir.

Sonuç: Kurumdan yeni bir talep beklenmeden kayıt doğru parsele uygun hâle getirilir ve kurum bilgilendirilir.

Uygulama 7 — Mirasın reddi ve 30 günlük süre

Olay: Elbirliği mülkiyeti şeklinde intikalden sonra mirasçılardan biri mirası reddederek mirasçılık sıfatını kaybetmiş, yeni mirasçılık belgesi sunulmuştur. Taşınmazda dava, sonradan mülkiyet değişikliği veya ayni ya da şahsi hak bulunmamaktadır.

Belirleyici bilgi: Kişi mirasçılık sıfatını kaybetmiştir ve intikal kaydında payı bulunmaktadır.

Uygulanacak kural: Mirasçılardan birinin istemiyle yolsuz tescil belirtmesi yapılır. Sıfatını kaybeden kişiye, dava açıldığına ilişkin belgeyi tebliğden itibaren 30 gün içinde sunmaması hâlinde kaydın yeni belgeye göre düzeltileceği bildirilir.

Sonuç: Süre içinde dava belgesi sunulmazsa kayıt yeni mirasçılık belgesine göre düzeltilir.

Uygulama 8 — Taşınmaz üzerinde ipotek bulunması

Olay: Yeni mirasçılık belgesine dayanılarak elbirliği intikalinin düzeltilmesi istenmektedir; taşınmaz üzerinde sonradan ayni hak niteliğinde ipotek tesis edilmiştir.

Belirleyici bilgi: Taşınmaz üzerinde ayni hak tesis edilmiştir.

Uygulanacak kural: Mirasçılık düzeltmesi için taşınmaz üzerinde ayni veya şahsi hak tesis edilmemiş olmalıdır.

Sonuç: Bu idari düzeltme usulü uygulanamaz.

Uygulama 9 — Dayanak belge doğru, sicil yanlış

Olay: Vekâletnamede kimlik bilgisi doğru olmasına rağmen tescil sırasında bir rakam yanlış yazılmıştır; hata yüzölçümü veya nitelikle ilgili değildir.

Belirleyici bilgi: Dayanak belge doğru, sicil kaydı basit yazım hatası nedeniyle yanlıştır.

Uygulanacak kural: Tapu müdürü kaydı resen düzeltir ve nedeni düzeltmeler sicilinde açıklar.

Sonuç: Yeni bir hak veya kişi yaratılmadan sicil dayanak belgeye uygun hâle getirilir.

Uygulama 10 — Resmî senette esaslı değişiklik talebi

Olay: Taraflar, imzalanmış resmî senette bedelin ve devredilen payın değiştirilmesini “yazım düzeltmesi” adı altında istemektedir.

Belirleyici bilgi: İstenen değişiklik basit yazım hatası değil, işlemin esasına ilişkindir.

Uygulanacak kural: Resmî senet ve tescil istem belgesinde yalnız basit yazım hatası düzeltilebilir.

Sonuç: Belgenin uygun yerine not düşüp imza almak suretiyle bu esaslı değişiklik yapılamaz.

14. Karşılaştırmalı olaylar

Karşılaştırma 1 — Tam devir ve kısmi devir

Olay A: Evlenme nedeniyle soyadı değişen malik taşınmazın tamamını satıyor.
Olay B: Aynı malik yalnız yarı payını satıyor.

Olay A’da hakkın tamamını aktarma koşulu bulunduğu için soyadı düzeltmesi yapılmadan işlem karşılanabilir. Olay B’de tam aktarım yoktur; genel kural gereği tescile tabi kimlik bilgisi önce düzeltilmelidir.

Karşılaştırma 2 — Basit yazım hatası ve teknik kadastro hatası

Olay A: Pafta-zemin uyumlu, dayanak belgede 1.250 m² olan yüzölçümü sicile 1.520 m² yazılmış; ölçü ve hesap hatası yok.
Olay B: Farkın ölçüm veya hesaplama hatasından doğduğu tespit edilmiş.

Olay A belgesine aykırı basit yazım hatası usulüne girebilir. Olay B bu usulün kapsamı dışındadır.

Karşılaştırma 3 — Tespit gibi tescil ve tespitten farklı hüküm

Olay A: Kadastro mahkemesi taşınmazın tespit gibi tesciline karar vermiştir.
Olay B: Kadastro mahkemesi tespitten farklı bir hak sahibi ve pay düzeni kurmuştur.

Olay A’daki hata kadastro çalışmasından kaynaklanmış kabul edilir. Olay B’de düzeltme, ilgililerin sunduğu gerçek durumu kanıtlayıcı belgelere göre değerlendirilir.

Karşılaştırma 4 — Sulh hukuk ve noter belgesinin değiştirilmesi

Olay A: İlk belge sulh hukuk mahkemesinin çekişmesiz mirasçılık belgesidir; Asliye Hukuk Mahkemesi çekişmeli yargılama sonunda bu belgeyi iptal eden yeni belge vermiştir.
Olay B: İlk belge noter mirasçılık belgesidir; itiraz üzerine sulh hukuk mahkemesi yeni belge vermiştir.

Olay A’da Asliye Hukuk Mahkemesi belgesi ibraz edilir ve işlem sonucundan ilgililere bilgi verilir. Olay B’de yeni sulh hukuk belgesi ibraz edilir ve yolsuz tescil belirtmesi ile 30 günlük tebligat usulü uygulanır.

15. Karıştırılabilecek ayrımlar

Karıştırılabilecek ayrım	Doğru yaklaşım
Kimlik düzeltmesi / hak devri	Düzeltme aynı hak sahibinin bilgisini düzeltir; hakkı başka kişiye geçiremez
Kayıt araştırması / zeminde inceleme	Zeminde inceleme ilk adım değil, diğer deliller yetmezse ve istem varsa başvurulan aşamadır
Teknik rapor / karar	Teknik rapor olguları toplar; hak sahipliği kararını tapu müdürü verir
Basit yazım hatası / ölçü-hesap hatası	Ölçü, sınırlandırma, tersimat ve hesaplama hataları yüzölçümü-nitelik basit yazım usulünün dışındadır
Dayanak belge hatası / resmî senet hatası	Dayanak belgedeki basit kimlik yazım hatasında tescil resen düzeltilebilir; resmî senet hatasında taraf ve görevlilerin imzası gerekir
Asliye Hukuk belgesi / itiraz üzerine sulh hukuk belgesi	İlkinde ilgililere bilgi verme; ikincisinde 30 günlük tebligat usulü öne çıkar
Eski düzenleme / yeni düzenleme	Zeminde incelemede mahalline gidiş tarihi; yüzölçümü-nitelik hatasında düzeltmenin tamamlanıp tamamlanmadığı belirleyicidir

16. Hızlı tekrar

Kimlik düzeltmesi için sicildeki hak sahibi ile istem sahibinin aynı kişi olduğu belirlenmelidir.
Düzeltme, hakkın el değiştirmesine yol açamaz ve önceki edinimin hukukiliğini yeniden incelemez.
Tescile tabi kimlik bilgileri düzeltilmeden talebe bağlı tasarruf işlemi yapılamaz.
Medeni durum değişikliğine bağlı soyadı farkında, hakkın tamamını aktaran veya terkin eden istem doğrudan karşılanabilir.
Önce kurumsal kayıtlar, sonra ek belge ve tanıklar, son olarak şartları varsa zeminde inceleme değerlendirilir.
İstem sahibinin eşi, alt soyu ve üst soyu tanık olamaz.
Aynı konuda ikinci kez zeminde inceleme yapılamaz.
Teknik raporda hak sahipliği konusunda kanaat yazılmaz.
Yüzölçümü veya nitelik basit yazım hatasında pafta-zemin uygunluğu ve teknik hata bulunmaması gerekir.
Bu düzeltmede biri kontrol mühendisi olmak üzere iki teknik personel görevlendirilir.
Şerh veya beyan yanlış malike ya da taşınmaza işlenmişse resen, yeni yevmiye ile düzeltilir ve kurum bilgilendirilir.
Mirasçılık düzeltmesinde dava, mülkiyet değişikliği veya ayni/şahsi hak bulunmamalıdır.
Resmî senet ve tescil istem belgesinde yalnız basit yazım hatası düzeltilebilir.
EK-1 ifade, EK-2 zeminde inceleme teknik raporu, EK-3 tescil hatası düzeltme formudur.

17. Mini yoklamalar

Kimlik bilgisi düzeltmesinin hakkın başka kişiye geçmesine yol açması mümkün müdür?
İstem sahibinin kardeşi, diğer şartları taşıyorsa tanık olarak dinlenebilir mi?
Zeminde inceleme için istem sahibinin talebi gerekli midir?
Teknik personel raporda “gerçek hak sahibi budur” biçiminde kanaat yazabilir mi?
Hesaplama hatasından doğan yüzölçümü farkı, belgesine aykırı basit yazım hatası usulüne girer mi?
Yanlış taşınmaza işlenen şerh düzeltilirken yeni yevmiye numarası alınır mı?
Taşınmaz üzerinde ipotek varsa mirasçılık belgesine dayalı idari düzeltme yolu uygulanabilir mi?
Resmî senette basit yazım hatası dışında esaslı değişiklik yapılabilir mi?

Mini yoklama cevapları

Hayır. Kimlik düzeltmesi hakkın el değiştirmesi sonucunu doğuramaz.
Evet. Kardeş, eş-alt soy-üst soy yasağı içinde değildir; ancak taşınmaz ve hak sahibi hakkında gerekli bilgiye sahip olmalıdır.
Evet. Belge ve tanıklarla sonuç alınamaması yanında istem sahibinin talebi de gerekir.
Hayır. Teknik raporda kanaat belirtilmez; nihai değerlendirme tapu müdürünce yapılır.
Hayır. Ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplama hatası bu özel usulün dışındadır.
Evet. Düzeltme yeni yevmiye numarasıyla yapılır ve ilgili kuruma bildirilir.
Hayır. Ayni veya şahsi hak tesis edilmiş olması bu düzeltme yoluna engeldir.
Hayır. Bu belgelerde yalnız basit yazım hataları düzeltilebilir.