Tapu Sicilinde Arabuluculuk Uygulamaları GYS konu anlatımı

Oku · Anla · Pekiştir

Konu anlatımı

Tapu Sicilinde Arabuluculuk Uygulamaları

Taşınmaz uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözülmesi, yalnız tarafların anlaşmasıyla tamamlanan bir süreç değildir. Anlaşmanın tapu sicilinde sonuç doğurabilmesi için uyuşmazlığın niteliği, geçici şerh koşulları, mahkemenin icra edilebilirlik kararı, anlaşma belgesinin içeriği ve taşınmaz üzerindeki kısıtlamalar birlikte değerlendirilir.

Öğrenme hedefleri

Bu konuyu tamamlayan öğrenci:

17/B kapsamındaki ihtiyari arabuluculuk ile 18/B kapsamındaki dava şartı arabuluculuğu ayırt eder.
Tasarruf yetkisinin kısıtlandığına ilişkin 17/B şerhinin koşullarını, süresini ve terkin yollarını uygular.
Arabuluculuk anlaşma belgesinin tapu sicilinde tescili için gerekli mahkeme kararını ve belge içeriğini belirler.
Temsil, velayet, vesayet ve tüzel kişi durumlarında izlenecek yolu ayırt eder.
Yasaklayıcı veya kısıtlayıcı takyitlerin, kanuni sınırlamaların ve sonradan doğan kayıtların etkisini değerlendirir.
Ölüm, tescilin yapılamaması ve miras ortaklığının paylı mülkiyete dönüştürülmesi gibi özel hâlleri çözümler.
Bilgi-belge paylaşımı ile harç ve döner sermaye sonuçlarını doğru biçimde belirler.

1. İki ayrı arabuluculuk rejimi

Taşınmazla ilgili her arabuluculuk uyuşmazlığı aynı kurallara tabi değildir. İlk ayrım, uyuşmazlığın taşınmazın devrine veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulmasına mı; yoksa taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine mi ilişkin olduğudur.

Rejim	Uyuşmazlığın niteliği	Arabuluculuğun türü	17/B şerhi
17/B	Taşınmazın devri veya taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulması	İhtiyari	Koşulları varsa verilebilir
18/B	Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi	Dava şartı	Verilemez

18/B kapsamında ayrıca kira ilişkisinden, kat mülkiyetinden ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar da dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gereken uyuşmazlıklar arasındadır. Taşınmaz sicili bakımından temel uygulama alanı, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi sonucunda doğacak tescildir.

Bu ayrım iki sonucu belirler:

Arabuluculuk sürecinde geçici koruma amacı taşıyan 17/B şerhinin verilip verilemeyeceği,
Anlaşma belgesinin tapu sicilinde hangi kapsamda uygulanabileceği.

2. 17/B şerhi: geçici koruma mekanizması

2.1. Şerhin koşulları

Taşınmazın devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin uyuşmazlıkta 17/B şerhi için iki irade belgesi birlikte bulunmalıdır:

Taraflar, şerh verilmesini yazılı olarak kararlaştırmalıdır.
Arabulucu, bu kararı tutanak altına almalıdır.

Tarafların yalnız arabuluculuğa katılmış olması veya arabulucunun şerhi yararlı görmesi yeterli değildir. Şerh, tarafların yazılı iradesine ve arabulucunun bunu kayda bağlamasına dayanır.

2.2. Başvuru yolu ve sisteme yüklenecek belgeler

Şerh talebi arabulucu tarafından WebTapu üzerinden ilgili tapu müdürlüğüne iletilir. Başvuruda:

Tarafların kimlik bilgileri ile taşınmazın tanımlayıcı bilgilerini içeren yazılı anlaşma,
Uyuşmazlığın taşınmaz devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin olduğunu açıkça gösteren arabulucu tutanağı sisteme yüklenir.

Arabulucunun sicile kayıtlı olup olmadığı güncel arabulucular listesi üzerinden kontrol edilir.

2.3. Tapu müdürlüğünün incelemesi

Tapu müdürlüğü:

Uyuşmazlığın gerçekten taşınmazın devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin olup olmadığını,
Talebe konu taşınmazdaki hak sahipliği durumunu,
Başvurunun gerekli belgeleri taşıyıp taşımadığını inceler.

Uyuşmazlık 17/B kapsamına girmiyorsa şerh talebi karşılanmaz. Başvuru belgelerinde vekâlet bulunduğu bildirilmişse, şerh aşamasında vekâletnamenin aslı veya örneği ayrıca istenmez.

2.4. Şerhin yazımı ve hukuki niteliği

Koşullar sağlanırsa taşınmazın şerhler sütununa şu içerikte kayıt verilir:

Bu taşınmazda, taşınmazın devri/sınırlı ayni hak kurulmasına yönelik arabuluculuk sürecine başlanmıştır.

Bu kayıt, tasarruf hakkını kısıtlayıcı şerh niteliğindedir. Amacı, arabuluculuk süresince tarafların hukuki menfaatlerini geçici olarak korumak ve işlem güvenliğini sağlamaktır.

2.5. Süre ve terkin

Şerhin etkisi, tapu siciline verildiği tarihten itibaren en fazla üç ay sürer.

Üç aylık süre dolmadan:

Tarafların anlaşamadıklarını veya
Şerhin kaldırılması konusunda anlaştıklarını gösteren yazılı belge sunulursa arabulucu şerhin kaldırılmasını isteyebilir.

Üç aylık sürenin sonunda şerh kendiliğinden kalkar. Sicildeki terkin işlemi ise tapu müdürlüğünce resen yapılır:

Sürenin dolduğu başka bir işlem sırasında fark edilirse, o işlemin tarih ve yevmiyesiyle,
Herhangi bir işlem talebi olmadan fark edilirse, yeni bir yevmiye numarası alınarak,
Aynı tarih ve yevmiye ile birden fazla taşınmaza şerh verilmişse, taşınmazların tamamından aynı tarih ve yevmiye ile terkin gerçekleştirilir.

Bu resen terkin için tapu harcı alınmaz ve işlem sonucu taraflara bildirilir.

2.6. 18/B uyuşmazlıklarında sınır

Taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları 18/B kapsamındadır. Bu uyuşmazlıklar için, taraflar yazılı olarak istese ve arabulucu tutanak düzenlese bile 17/B şerhi verilemez. Buna karşılık arabuluculuk sonunda usulüne uygun anlaşma belgesi ve kesinleşmiş icra edilebilirlik kararı oluşursa tescil yolu açılabilir.

3. Arabuluculuk anlaşma belgesinin tescili

3.1. İcra edilebilirlik şerhi ve kesinleşme

Taşınmazla ilgili arabuluculuk anlaşma belgesinin tapu sicilinde uygulanabilmesi için anlaşma belgesine ilişkin icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur. Bu karar taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınır.

Tapu müdürlüğünde işlem yapılabilmesi için mahkemenin icra edilebilirlik kararının kesinleşmiş olması gerekir.

3.2. Kim talepte bulunabilir?

Arabuluculuk anlaşma belgesi ile kesinleşmiş icra edilebilirlik kararına dayanılarak taraflardan biri tescil talebinde bulunabilir. Her iki tarafın birlikte başvurması genel koşul değildir; ancak sonradan doğan takyit, ölüm veya genelgeye uygun olmayan belge gibi özel hâller ek katılım şartı doğurabilir.

3.3. İşlemin kurulma biçimi

Tapu müdürlüğü taşınmazla ilgili mevzuatın gerektirdiği inceleme ve değerlendirmeyi yapar. Koşullar sağlanıyorsa:

Resmî senet düzenlenmez.
Tescil istem belgesi düzenlenir.
Tescil talebi yerine getirilir.

Bu yöntem, anlaşma belgesinin mahkemece icra edilebilir hâle getirilmiş olmasına dayanır.

3.4. Tescil kapsamının sınırı

Arabuluculuk anlaşma belgesiyle tapu sicilinde uygulanabilecek sonuçlar şunlarla sınırlıdır:

Taşınmazın devri,
Taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak kurulması,
Taşınmazların paylaştırılması,
Ortaklığın giderilmesi.

Tapu sicilinde zaten mevcut olan bir ayni veya şahsi hakkın terkini ya da değiştirilmesi, yalnız arabuluculuk anlaşma belgesine dayanılarak yapılamaz.

4. Anlaşma belgesinin zorunlu içeriği

Anlaşma belgesi, tescilin hangi kişi, taşınmaz ve hukuki sonuç için yapılacağını kuşkuya yer bırakmadan göstermelidir.

İçerik grubu	Bulunması gereken bilgiler
Tarafların kimliği	T.C. kimlik numarası, ad ve soyad, anne ve baba adı, doğum tarihi, T.C. kimlik kartı seri numarası
Vekâlet bilgisi	Vekâletin ait olduğu noter, vekâletname tarihi ve yevmiye numarası
Taşınmaz bilgisi	İl, ilçe, köy/mahalle, ada ve parsel; varsa blok, kat ve bağımsız bölüm numarası
Hisse bilgisi	Taşınmaz hisseliyse anlaşmaya konu hisse miktarı
Mali bilgi	Anlaşma bedeli
Sicil durumu	Güncel tapu kaydındaki ipotek, şerh, beyan, hak ve mükellefiyetler
İrade	Tarafların taşınmazın tesciline ilişkin kabul beyanları
İmza	Tarafların ve arabulucunun ıslak imzaları

Anlaşmanın konusu açık, kesin ve tereddüt doğurmayacak biçimde yazılmalıdır.

Güncel tapu kaydındaki takyitler anlaşma metni içinde tek tek gösterilmeyip güncel tapu kaydı ek yapılabilir. Bu durumda:

Tapu kaydının ek yapıldığı anlaşma belgesinde belirtilir.
Ek, tarafların tamamı ve arabulucu tarafından imzalanır.

5. Temsil, velayet, vesayet ve tüzel kişiler

5.1. Vekâlet

Anlaşma belgesinde vekâlet bulunduğu bildirilmişse vekâletnamenin aslı veya örneği ayrıca istenmez; tapu müdürlüğü işlem anında azil kontrolü yapar.

Tescil talebi bizzat tarafça değil, vekil aracılığıyla yapılıyorsa düzenleme şeklinde vekâletname aranır.

Bu iki kural farklı aşamalara ilişkindir:

Anlaşma belgesindeki vekâlet kaydının doğrulanması,
Tapu müdürlüğüne yapılan tescil başvurusunda vekilin temsil yetkisi.

5.2. Velayet ve vesayet

Taraf velayet veya vesayet altındaysa anlaşma belgesi veli ya da vasi tarafından imzalanır. Belgede:

Malikin velayet veya vesayet altında olduğu,
Anlaşmanın velayeten veya vesayeten imzalandığı açıkça belirtilir.

Vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışı özel usule tabidir. Satış, açık artırma veya denetim makamının izin verdiği hâllerde pazarlık yoluyla yürütülür; alıcı adına tescil için hâkim tezkeresi ve ihale tutanağının onaylı örneği aranır. Bu nedenle vesayet altındaki kişinin taşınmazı arabuluculuk anlaşma belgesiyle satılamaz.

5.3. Tüzel kişiler

Taraflardan biri tüzel kişiyse anlaşma belgesi tüzel kişinin temsilcisi tarafından imzalanır ve belgenin tüzel kişiyi temsilen imzalandığı ayrıca belirtilir. Tescil işlemi tüzel kişilerde temsil ve yetki kurallarına göre yürütülür.

6. Takyitler ve kanuni sınırlamalar

6.1. Tasarrufu yasaklayıcı şerhler

Taşınmazda tasarrufu yasaklayıcı şerh varsa, ilgili kişi veya şerh lehtarının izni alınmadan arabuluculuk anlaşma belgesi tescil edilemez.

Taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi işlemlerinde rehin hakları ile diğer şerh ve beyanların yeni kayıtlara taşınması Tapu Sicili Tüzüğü hükümlerine göre yapılır.

6.2. Kanuni kısıtlamalar

Taşınmaz; tarım arazilerinin korunması veya tarım reformu gibi özel kanuni sınırlamalara tabi olabilir. Böyle bir durumda arabuluculuk anlaşması, sınırlamayı bertaraf etmez. İşlem ilgili kanuni kısıtlamaya uygun yürütülür ve gerekli kurum yazışmaları yapılır.

6.3. Anlaşmadan sonra konulan yeni takyit

Anlaşma belgesinin imzalanması ile tescil arasında taşınmaza, anlaşma belgesinde veya ekinde yer almayan yeni bir yasaklayıcı ya da kısıtlayıcı takyit konulursa tek taraflı başvuru yeterli olmaz. Devralan veya lehine hak tesis edilen tarafların tamamı işleme katılır ve tescil istem belgesi bu katılımla düzenlenir.

Burada belirleyici olan, yeni kaydın anlaşma belgesi ya da ekinde yer almamasıdır. Tarafların karar verirken bilmediği yeni kısıt, tescil aşamasında yeniden katılım gerektirir.

7. İmzadan tescile kadar ortaya çıkan özel durumlar

7.1. 17/B şerhinin tescille birlikte terkini

Arabuluculuk anlaşmasına dayanılarak tescil yapıldığında taşınmazda 17/B şerhi bulunuyorsa, şerh aynı işlemin tarih ve yevmiyesiyle terkin edilir.

7.2. Taraflardan birinin ölümü

Anlaşma belgesinin imzalanmasından tescile kadar taraflardan biri ölürse, anlaşmanın tescili ölen tarafın mirasçılarının tamamının işleme katılmasıyla mümkündür. Taraflardan birinin daha önce anlaşmaya imza atmış olması, ölümden sonra mirasçı katılımı şartını ortadan kaldırmaz.

7.3. Tescilin yapılamaması

İcra edilebilirlik şerhi alınmış olmasına rağmen anlaşma belgesi tapu sicilinde tescil edilemiyorsa taşınmazın beyanlar hanesine, ilgili mahkeme kararına ve icra edilebilirlik şerhli arabuluculuk anlaşmasına ilişkin belirtme yapılır.

Bu belirtme:

Devralan veya lehine hak tesis edilenlerin talebiyle,
Mahkeme kararıyla,
Malik talep ediyorsa devralan veya lehine hak tesis edilenlerin muvafakatiyle terkin edilebilir.

8. Miras ortaklığında paylı mülkiyete geçiş

Mirasçılık belgesine dayanılarak, miras payları oranında elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi konusunda anlaşılmışsa:

Arabuluculuk anlaşma belgesiyle birlikte mirasçılık belgesi sunulur.
Anlaşma belgesinde mirasçıların paylı mülkiyete geçme iradeleri bulunduğundan, talepte bulunmayan diğer mirasçılara ayrıca tebligat yapılmaz.

İlgililerce sunulan belgeler arşiv hizmetlerine ilişkin kurallara göre arşivlenir.

9. Arabulucularla bilgi ve belge paylaşımı

Adalet Bakanlığıyla kurulan veri paylaşımı kapsamında arabulucuların bazı bilgilere TAKPAS üzerinden erişimi sağlanır.

TAKBİS’te bulunmayan bilgi veya belgeler için:

WebTapu üzerinden başvuru yapılır.
Arabuluculuk sürecinin yürütüldüğünü gösteren arabuluculuk başvuru formu veya arabulucu belirleme tutanağı sunulur.
İnceleme, yalnız arabuluculuğa konu taşınmazla sınırlı tutulur.
Tapu kütüğündeki ilgili sayfa ve belgeler arabulucuya gösterilir.
Örnek istenirse gerekli harç ve döner sermaye ücreti tahsil edilerek örnek verilir.

10. Genelge koşullarına uymayan ve önceki tarihli anlaşmalar

Genelge hükümlerine uygun olmayan arabuluculuk anlaşma belgesi, kural olarak:

Tarafların tamamının katılımı,
Resmî senet düzenlenmesi,
Diğer mevzuat koşullarının yerine getirilmesi ile tescil edilebilir.

Bunun istisnası, mirasçılık belgesine dayanılarak miras payları oranında elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesidir. Bu işlem taraflardan birinin talebiyle yapılabilir.

Genelgenin yayımından önce düzenlenmiş bir anlaşma belgesi, genelgedeki koşullara uygunsa ve icra edilebilirlik şerhi almışsa taraflardan birinin talebiyle tescil edilebilir.

11. Mali sonuçlar

11.1. 17/B şerhi

17/B şerhi tapu harcına tabi değildir. Bununla birlikte döner sermaye ücreti tahsil edilir.

11.2. Anlaşma belgesinin tescili

İcra edilebilirlik şerhli arabuluculuk anlaşmasının tescilinde, anlaşmanın içeriğine bakılarak işlemin türü ve mahiyetine göre tapu harcı alınır. Ayrıca döner sermaye ücreti tahsil edilir.

12. Karar mantığı

Bir arabuluculuk belgesiyle karşılaşıldığında şu sıra izlenebilir:

Uyuşmazlığın türünü belirle: Devir/sınırlı ayni hak mı, paylaştırma/ortaklığın giderilmesi mi?
17/B şerhi talebi varsa kapsamı kontrol et: Yalnız devir veya sınırlı ayni hak uyuşmazlığında mümkündür.
Şerh belgelerini incele: Yazılı taraf anlaşması, arabulucu tutanağı, kimlik ve taşınmaz bilgileri.
Tescilde mahkeme kararını kontrol et: İcra edilebilirlik kararı var mı ve kesinleşmiş mi?
Anlaşma belgesinin içeriğini kontrol et: Taraf, taşınmaz, bedel, takyit, kabul beyanı ve imzalar tam mı?
Temsil durumunu belirle: Vekil, veli, vasi veya tüzel kişi temsilcisi var mı?
Takyit ve kanuni sınırlamaları incele: Yasaklayıcı şerh, özel kanun kısıtlaması veya sonradan gelen yeni kayıt var mı?
İmza ile tescil arasındaki değişiklikleri kontrol et: Ölüm, yeni takyit veya temsil değişikliği oluşmuş mu?
Tescil yolunu seç: Tek taraflı talep yeterli mi, ek katılım mı gerekli, yoksa resmî senet mi düzenlenmeli?
Mali sonucu uygula: Şerh ve tescil için harç-döner sermaye ayrımını yap.

13. Çözümlü uygulamalar

Uygulama 1 — Şerh talebinin kapsamı

Taraflar ortaklığın giderilmesi uyuşmazlığı için arabulucuya başvurmuş, taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla 17/B şerhi istemiştir.

Belirleyici bilgi: Uyuşmazlık ortaklığın giderilmesine ilişkindir.
Kural: 17/B şerhi yalnız taşınmazın devri veya sınırlı ayni hak kurulması uyuşmazlıklarında kullanılabilir.
Sonuç: Şerh talebi karşılanmaz. Arabuluculuk sonunda usulüne uygun anlaşma ve kesinleşmiş icra edilebilirlik kararı oluşursa tescil ayrıca değerlendirilebilir.

Uygulama 2 — Üç aylık sürenin dolması

Bir taşınmaza verilen 17/B şerhinin üzerinden üç aydan fazla süre geçtiği, yeni bir satış işlemi sırasında fark edilmiştir.

Belirleyici bilgi: Süre dolumu başka bir işlem sırasında tespit edilmiştir.
Kural: Şerh, tespit edilen işlemin tarih ve yevmiyesiyle resen terkin edilir.
Sonuç: Harç alınmadan terkin yapılır ve taraflara bilgi verilir.

Uygulama 3 — Anlaşmaya eklenen tapu kaydı

Taraflar, taşınmaz üzerindeki ipotek ve şerhleri anlaşma metnine tek tek yazmamış; güncel tapu kaydını ek yapmıştır. Ek yalnız arabulucu tarafından imzalanmıştır.

Belirleyici bilgi: Ek, tarafların tamamınca imzalanmamıştır.
Kural: Güncel tapu kaydı ek yapılabilir; ancak anlaşmada bu durum belirtilmeli ve ek tarafların tamamı ile arabulucu tarafından imzalanmalıdır.
Sonuç: İmza koşulu tamamlanmadan ek, anlaşma belgesinin yeterli parçası sayılmaz.

Uygulama 4 — Sonradan gelen yasaklayıcı kayıt

Anlaşma belgesi imzalandıktan sonra taşınmaza yeni bir yasaklayıcı şerh konulmuş ve bu kayıt anlaşma belgesinde ya da ekinde yer almamıştır.

Belirleyici bilgi: Kısıtlama imzadan sonra doğmuştur ve tarafların kararına dahil değildir.
Kural: Devralan veya lehine hak tesis edilen tarafların tamamı işleme katılmalıdır.
Sonuç: Tek taraflı başvuruyla tescil tamamlanmaz; katılımla tescil istem belgesi düzenlenir.

Uygulama 5 — Vesayet altındaki kişinin taşınmazı

Vasi, vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışı konusunda arabuluculuk anlaşmasını imzalamış ve icra edilebilirlik şerhi almıştır.

Belirleyici bilgi: İşlem, vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışıdır.
Kural: Bu satış özel usule tabi olduğundan arabuluculuk anlaşma belgesi satışın tescili için yeterli değildir.
Sonuç: Arabuluculuk anlaşmasına dayanılarak satış tescil edilemez.

Uygulama 6 — Tarafın ölümü

Anlaşma imzalanmış, mahkeme kararı kesinleşmiş; fakat tescilden önce devreden ölmüştür.

Belirleyici bilgi: Ölüm, anlaşmanın imzalanması ile tescil arasındadır.
Kural: Ölen tarafın mirasçılarının tamamı işleme katılmalıdır.
Sonuç: Taraflardan birinin tek başına talebi bu durumda yeterli değildir.

14. Karşılaştırmalı olaylar

Olay A — Anlaşmada bilinen takyit

Güncel tapu kaydındaki ipotek, anlaşma belgesinde açıkça gösterilmiş ve taraflar bu kayıtla birlikte anlaşmıştır.

Olay B — Anlaşmadan sonra konulan takyit

Aynı türdeki ipotek veya yasaklayıcı kayıt, anlaşma imzalandıktan sonra sicile eklenmiş ve anlaşma belgesi ya da ekinde yer almamıştır.

Fark: Olay A’da takyit tarafların bilgisi ve imzası kapsamındadır. Olay B’de ise yeni kayıt nedeniyle devralan veya lehine hak tesis edilen tarafların tamamının tescil işlemine katılması gerekir.

Olay A — Vekâletin anlaşmada belirtilmesi

Anlaşma belgesi vekil tarafından imzalanmış ve noter, tarih ve yevmiye bilgileri yazılmıştır. Vekâletnamenin aslı ayrıca istenmez; azil kontrolü yapılır.

Olay B — Tapu müdürlüğüne vekil aracılığıyla başvuru

Tescil talebi vekil tarafından yapılmaktadır. Bu aşamada düzenleme şeklinde vekâletname aranır.

Fark: İlk olay anlaşma belgesinin içeriğine, ikinci olay tapu müdürlüğündeki başvuru yetkisine ilişkindir.

15. Karıştırılabilecek ayrımlar

17/B şerhi ile icra edilebilirlik şerhi aynı değildir. Birincisi tapu sicilindeki geçici kısıtlayıcı kayıttır; ikincisi mahkemenin anlaşma belgesini icra edilebilir hâle getiren kararıdır.
Şerhin üç ay sonunda kendiliğinden kalkması, sicilde kayıt bırakılacağı anlamına gelmez. Tapu müdürlüğü kaydı resen terkin eder.
Tek taraflı tescil talebi mutlak değildir. Sonradan takyit, tarafın ölümü veya belge uygunsuzluğu ek katılım gerektirebilir.
Vesayet altında olma ile vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışı aynı düzeyde değerlendirilmez. Temsil kuralı genel; satış yasağı ise özel usul nedeniyle daha sıkıdır.
Arabuluculuk anlaşması mevcut hakkın silinmesi için genel bir araç değildir. Tescil kapsamı devir, sınırlı ayni hak tesisi, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesiyle sınırlıdır.
17/B şerhinde tapu harcı alınmaması, hiçbir ücret alınmayacağı anlamına gelmez. Döner sermaye ücreti tahsil edilir.

16. Hızlı tekrar

Devir ve sınırlı ayni hak uyuşmazlıkları 17/B kapsamında ihtiyari arabuluculuğa elverişlidir.
Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi 18/B kapsamında dava şartı arabuluculuktur.
17/B şerhi için tarafların yazılı anlaşması ve arabulucunun tutanağı gerekir.
Şerh arabulucu tarafından WebTapu üzerinden istenir ve en fazla üç ay etkili olur.
Üç ay sonunda şerh tapu müdürlüğünce resen ve harç alınmadan terkin edilir.
18/B kapsamındaki paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında 17/B şerhi verilemez.
Tescil için icra edilebilirlik kararı zorunlu ve kesinleşmiş olmalıdır.
Taraflardan biri tescil talep edebilir; resmî senet yerine tescil istem belgesi düzenlenir.
Anlaşma belgesi mevcut ayni veya şahsi hakkın terkini ya da değiştirilmesi için tek başına kullanılamaz.
Belge; kimlik, taşınmaz, hisse, bedel, takyit, kabul beyanı ve ıslak imza unsurlarını taşımalıdır.
Yasaklayıcı şerh varsa izin; kanuni sınırlama varsa ilgili mevzuata uygunluk aranır.
İmzadan sonra yeni takyit konulursa devralan veya lehine hak tesis edilenlerin tamamı katılır.
Tescilden önce taraf ölürse mirasçıların tamamı işleme katılır.
Vesayet altındaki kişinin taşınmazı arabuluculuk anlaşmasıyla satılamaz.
17/B şerhinde tapu harcı yoktur; döner sermaye ücreti vardır.
Anlaşmanın tescilinde işlem türüne göre tapu harcı ve döner sermaye ücreti alınır.

17. Mini yoklamalar

Mini yoklama 1

Ortaklığın giderilmesine ilişkin arabuluculuk sürecinde taraflar 17/B şerhi kararlaştırabilir mi?

Cevap: Hayır. Bu uyuşmazlık 18/B kapsamındadır ve 17/B şerhi talebi karşılanmaz.

Mini yoklama 2

İcra edilebilirlik kararı henüz kesinleşmemişse taraflardan biri tescil isteyebilir mi?

Cevap: Hayır. Tapu sicilinde uygulama için kararın kesinleşmiş olması aranır.

Mini yoklama 3

Anlaşma imzalandıktan sonra yeni bir yasaklayıcı kayıt konulmuşsa tek taraflı başvuru yeterli midir?

Cevap: Hayır. Devralan veya lehine hak tesis edilen tarafların tamamı işleme katılmalıdır.

Mini yoklama 4

17/B şerhi için tapu harcı alınır mı?

Cevap: Hayır. Tapu harcı alınmaz; döner sermaye ücreti tahsil edilir.