Aile Konutu, Mal Rejimleri ve Boşanma Sonrası Tapu Harcı

Oku · Anla · Pekiştir

Konu anlatımı

Aile Konutu, Mal Rejimleri ve Boşanma Sonrası Tapu Harcı

Kısa açıklama

Bu konu; aile konutu şerhinin kim tarafından ve hangi koşullarla istenebileceğini, hangi belgelerin aranacağını, özel durumlarda şerhin hangi hak veya pay üzerine işleneceğini, şerhin hukuki etkisini, terkin ve bildirim yollarını açıklar. Ayrıca 1 Ocak 2002 tarihinin mal rejimleri bakımından etkisini, paylı mülkiyette eşin payı üzerindeki tasarruf sınırlamasını, çocuk malları bölümünün yürürlük durumunu ve boşanma sonrasında devredilecek taşınmazlarda tapu harcı ayrımını ele alır.

Öğrenme hedefleri

Bu konuyu tamamlayan öğrenci:

Aile konutunu diğer konut kullanımlarından ayırt eder,
Aile konutu şerhi isteminde bulunabilecek kişileri belirler,
Temel belgeleri ve ek kanıtlama ihtiyacını doğru değerlendirir,
Taşınmazın niteliği, muhdesat, intifa hakkı ve mevcut kısıtlar bakımından doğru işlem yolunu seçer,
İradi işlemlerle malikin iradesi dışında gerçekleşen işlemleri eş rızası yönünden ayırır,
Şerhin hangi talep veya hukuki olay üzerine terkin edilebileceğini belirler,
İşlem sonucunda kime bildirim yapılacağını saptar,
Aile konutu şerhinin mali yönünü açıklar,
1 Ocak 2002 öncesi ve sonrası mal rejimi sonuçlarını ayırt eder,
Boşanma sonrasında devredilecek taşınmazlarda uygulanacak harç ayrımını kurar.

1. Kavramsal çerçeve

1.1. Aile konutu nedir?

Aile konutu, eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdikleri ve düzenli yerleşim amacıyla kullandıkları mekândır. Eşler evlilik birliğini birlikte yürütür, oturacakları konutu birlikte seçer. Bu işlevi taşıyan aile konutu tektir.

Bu tanımda belirleyici olan yalnız mülkiyet değildir. Taşınmazın eşlerden hangisine ait olduğu, aile konutu işlevinin varlığından farklı bir sorudur. Önce mekânın aile yaşamının merkezi olup olmadığı belirlenir; daha sonra şerhin hangi hak veya pay üzerine işleneceği değerlendirilir.

1.2. Düzenli yerleşim ile geçici kullanım ayrımı

Zaman zaman veya hafta sonu kullanılan yazlık konut ya da dağ evi, kural olarak düzenli yerleşim merkezini göstermez. Bununla birlikte böyle bir taşınmaz için yerleşim yeri belgesi sunulursa aile konutu şerhi işlenebilir. Bu nedenle yalnız taşınmazın “yazlık” adıyla anılması değil, yerleşim yeri belgesinin bulunup bulunmadığı da sonuca etki eder.

2. İstemde bulunabilecek kişiler ve belgeler

2.1. Kimler istemde bulunabilir?

Aile konutu olarak özgülenen taşınmaza şerh verilmesini şu kişiler isteyebilir:

Malik olan eş,
Malik olmayan eş,
Eşlerin her ikisi birlikte.

Malik olmayan eşin tek başına başvurabilmesi, aile konutunun korunmasının yalnız malik eşin iradesine bırakılmadığını gösterir.

2.2. Temel belgeler

Aile konutu şerhi için iki temel kayıt aranır:

Merkezi nüfus idaresi sisteminden veya nüfus müdürlüğünden alınan yerleşim yeri belgesi,
Medeni hâli gösterir nüfus kayıt örneği.

Bu kayıtlar, taşınmazın eşlerin yerleşim yeriyle ve başvuranların evlilik bağıyla ilişkilendirilmesini sağlar.

2.3. Ada ve parsel bilgileri yerleşim yeri verileriyle örtüşmüyorsa

Tapu sicilindeki ada ve parsel bilgileri ile yerleşim yeri verileri doğrudan çakıştırılamıyorsa, durumu kanıtlayan ek kayıtlar aranabilir. Belediye, muhtarlık, kadastro müdürlüğü, apartman yönetimi veya LİHKAB tarafından düzenlenen kanıtlayıcı belgeler bu amaçla kullanılabilir.

Bu aşamadaki temel düşünme yolu şöyledir:

Yerleşim yeri verisi belirlenir.
Tapu sicilindeki taşınmazla bağlantı kurulmaya çalışılır.
Bağlantı açık değilse ek kanıtlarla adres–taşınmaz eşleştirmesi tamamlanır.

2.4. Şerhin sicile yazımı

Gerekli koşullar sağlandığında şerh, tapu sicilinin şerhler hanesine şu yapıda işlenir:

Aile Konutu Şerhi – Tarih – Yevmiye Numarası

3. Özel durumlarda aile konutu şerhi

Aile konutu şerhinde yalnız taşınmazın tapudaki adı değil, fiilî kullanım, hak türü ve mevcut kayıtlar birlikte değerlendirilir.

Durum	Uygulama sonucu	Belirleyici ölçüt
Taşınmaz tapuda arsa, tarla, bağ veya bahçe görünmekte; üzerinde aile konutu bulunmaktadır	Şerh işlenebilir; ilgililer cins değişikliğine zorlanmaz	Konutun belediye veya muhtarlıkça belgelendirilmesi ya da kadastro müdürlüğü/LİHKAB tarafından zeminde tespit edilmesi
Konut tapu siciline muhdesat olarak yansımış ve muhdesat malikinin adı mülkiyet hanesinde yer almaktadır	Şerh, ilgili kişinin hissesi üzerine işlenir	Muhdesat sahibinin sicildeki payı
Taşınmaz üzerinde intifa hakkı vardır ve intifa hakkı sahibinin eşi başvurmuştur	Şerh, intifa hakkı üzerine işlenir	Kullanma ve yararlanma yetkisinin intifa hakkı sahibinde olması
İntifa hakkı devam ederken çıplak mülkiyet malikinin eşi başvurmuştur	Çıplak mülkiyet üzerine şerh işlenmez	Çıplak malikin intifa süresince kullanma ve yararlanma hakkının bulunmaması
Taşınmazda haciz, tedbir, ipotek veya benzeri kısıtlar vardır	Başvuran kişi mevcut kayıtların varlığını kabul ederse şerh işlenebilir	Mevcut kısıtların kabul edilmesi
Kayıt, doğrudan aile konutu şerhine yönelik bir ihtiyati tedbirdir	Mevcut kısıtları kabul ederek şerh işlenmesine ilişkin genel kuralın dışında kalır	Tedbirin doğrudan aile konutu şerhini konu alması
Taşınmaz üçüncü kişiye aittir	Şerh işlenmez	Eşlerden hiçbirinin taşınmaz veya ilgili hak üzerinde malik olmaması
Yazlık veya dağ evi zaman zaman kullanılmaktadır	Kural olarak aile konutu işlevi taşımaz; yerleşim yeri belgesi sunulursa şerh işlenebilir	Düzenli yerleşimi gösteren belge

3.1. Taşınmazın niteliği ile fiilî kullanımın ayrılması

Tapuda “tarla” yazması, taşınmaz üzerinde aile konutu bulunmadığı anlamına gelmez. Aile konutunun zeminde bulunduğu yeterli biçimde kanıtlanırsa cins değişikliği yapılması zorunlu tutulmadan şerh işlenir. Böylece şerh değerlendirmesi, yalnız sicildeki taşınmaz niteliğine indirgenmez.

3.2. İntifa hakkı ile çıplak mülkiyetin ayrılması

İntifa hakkı, kullanma ve yararlanma yetkisini intifa hakkı sahibinde toplar. Bu nedenle intifa hakkı sahibinin eşi şerh isterse şerh intifa hakkı üzerine yönelir. Aynı taşınmazda çıplak mülkiyet malikinin eşi, intifa devam ederken çıplak mülkiyet üzerine şerh koyduramaz.

Bu iki sonuç birbirinin aynasıdır:

Kullanım ve yararlanma yetkisi intifa hakkı sahibindeyse, şerh intifa hakkına yönelir;
Bu yetkiler çıplak malikte bulunmadığı için çıplak mülkiyet şerhin konusu olmaz.

4. Aile konutu şerhinin hukuki sonucu

4.1. Açık eş rızası gereken işlemler

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Bu nedenle malik eşin kendi iradesiyle gerçekleştireceği şu tür işlemler diğer eşin açık rızasına bağlıdır:

Satış,
Bağış,
İpotek,
Satış vaadi,
İntifa hakkı kurulması,
Sükna hakkı kurulması,
Kira şerhi ve benzeri iradi sınırlamalar.

Burada ortak nokta, işlemin malik eşin iradesine dayanması ve aile konutunun devrine ya da üzerindeki hakkın sınırlandırılmasına yol açmasıdır.

4.2. Eş rızası aranmayan işlemler

Malikin iradesi dışında gerçekleşen işlemlerde diğer eşin rızası aranmaz. Hükmen tescil, cebri satış, haciz ve tedbir bu gruptadır.

İşlem türü	Eş rızası
Malik eşin iradi satışı veya bağışı	Aranır
Malik eşin iradi ipotek, satış vaadi, intifa, sükna veya kira şerhi işlemi	Aranır
Hükmen tescil	Aranmaz
Cebri satış	Aranmaz
Haciz veya tedbir	Aranmaz

Aile konutu şerhi, aile konutunu iradi tasarruflara karşı korur; mahkeme kararının infazını veya cebri icra işlemlerini engelleyen mutlak bir yasak oluşturmaz.

4.3. Rıza alınamazsa

Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir. Bu yol, açık rıza şartının ortadan kalktığı anlamına gelmez; uyuşmazlığın yargısal müdahaleyle çözülmesini sağlar.

5. Aile konutu şerhinin terkini

Terkin yolunu belirlerken önce şerhin hangi taleple işlendiği, daha sonra ölüm, boşanma, yeni aile konutu edinimi veya mahkeme–icra yazısı gibi özel bir olay bulunup bulunmadığı incelenir.

5.1. İlk talebe bağlı terkin yolları

Şerhin işlenme biçimi	Terkin için yeterli talep veya muvafakat
Malik olmayan eşin talebiyle	Malik olmayan eşin talebi
Eşlerin birlikte talebiyle	Eşlerin ikisinin talebi veya lehine şerh verilen eşin talebi
Eşlerin birlikte malik olduğu hisseli taşınmazda eşlerden birinin talebiyle	Eşlerin ikisinin talebi veya lehine şerh verilen eşin talebi
Malik olan eşin talebiyle	Malik olmayan eşin talebi veya muvafakati

Şerhi ilk kimin istediği, daha sonra malikin tek başına terkin isteyip isteyemeyeceğini doğrudan etkiler. Özellikle şerh malik eşin talebiyle işlenmişse, terkin için malik olmayan eşin iradesi aranır.

5.2. Özel olaylara bağlı terkin yolları

Aşağıdaki hâllerde ilk talep biçiminden bağımsız özel bir terkin yolu doğar:

Ölüm hâlinde sağ kalan eşin tek yanlı talebi,
Aile konutu şerhinin terkinine ilişkin mahkeme kararının sunulması,
Kesinleşmiş boşanma veya evliliğin iptali kararının sunulması ve kararda şerhin devamına ilişkin hüküm bulunmaması hâlinde malik eşin tek taraflı talebi,
Yeni bir aile konutu edinildiğinin ve yeni taşınmaza aile konutu şerhi işlendiğinin kanıtlanması hâlinde malik eşin talebi,
Mahkeme veya icra müdürlüğünün yazısı.

Yeni aile konutu yolunda iki unsur birlikte aranır: yeni aile konutu edinilmiş olmalı ve bu taşınmaza aile konutu şerhi işlenmiş bulunmalıdır. Yalnız taşınma veya yeni bir konut edinme, bu özel terkin yolu için tek başına yeterli değildir.

5.3. Mahkeme ve icra yazısının etkisi

Aile konutu şerhi, talebe bağlı iradi işlemlerde diğer eşin muvafakatini zorunlu kılar. Buna karşılık mahkeme kararının infazını veya cebri satış gibi talebe bağlı olmayan işlemleri engellemez. Bu nedenle mahkeme veya icra müdürlüğünün yazısıyla şerhin terkini mümkündür.

6. Bildirim yükümlülükleri

Bildirim, işlemin tarafı olmayan fakat sonucu bilmesi gereken kişi veya hak sahibine yönelir.

İşlem	Bildirim yapılacak kişi
Şerh, malik olmayan eşin talebiyle işlendi	Malik olan eş
Haciz, tedbir veya ipotek bulunan taşınmaza aile konutu şerhi işlendi	Haciz, tedbir ve ipotek alacaklıları
Aile konutu şerhi bulunan taşınmaza sonradan haciz veya tedbir işlendi	Lehine aile konutu şerhi verilen eş
Şerh, mahkeme veya icra müdürlüğü yazısıyla terkin edildi	Malik olmayan eş
Şerh eşlerden birinin tek taraflı talebiyle terkin edildi	Diğer eş

Tek taraflı terkin hâlindeki bildirim, Türk Medeni Kanunu’nun 1019. maddesi çerçevesinde yapılır.

7. Mali yön

Aile konutu şerhi için harç ve döner sermaye ücreti tahsil edilmez. Şerh talebinin mali sonucu, “yalnız harç alınmaz” biçiminde eksik kurulamaz; hem harç hem döner sermaye ücreti yönünden tahsilat yapılmaması gerekir.

8. Edinilmiş mallara katılma rejimi

8.1. 1 Ocak 2002 geçişi

Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce evlenmiş eşler bakımından geçiş şu şekilde kurulur:

1 Ocak 2002 tarihine kadar eşler hangi mal rejimine tabi ise o rejim devam eder.
Eşler 1 Ocak 2002 ile 31 Aralık 2002 arasında sözleşmeyle başka bir mal rejimi seçebilir.
Bu süre içinde seçim yapılmazsa, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren edinilmiş mallara katılma rejimini seçmiş sayılırlar.

Bu çerçevede 31 Aralık 2001 tarihine kadar mal ayrılığı rejimi, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren ise aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimi esas alınır.

8.2. Paylı mülkiyette eşin payı üzerindeki tasarruf

Eşlerin 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren paylı mülkiyet hâlinde malik olduğu taşınmazlarda, aksine anlaşma yoksa eşlerden biri diğer eşin rızası olmadan kendi payı üzerinde tasarrufta bulunamaz.

Bu kuralı uygularken dört bilgi birlikte kontrol edilir:

Taşınmazda eşlerin paylı malik olup olmadığı,
Mülkiyetin 1 Ocak 2002 sonrasındaki rejim çerçevesinde bulunup bulunmadığı,
Aksine bir anlaşma olup olmadığı,
Diğer eşin rızasının bulunup bulunmadığı.

9. Çocuk malları bölümünün durumu

Çocuk mallarına ilişkin bölüm, 6 Ocak 2023 tarihli ve 2023/1 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle bu konu kapsamında çocuk mallarına ilişkin yürürlükte bir işlem kuralı kurulmaz; yalnız bölümün mülga olduğu bilgisi dikkate alınır.

10. Boşanma sonrasında devredilecek taşınmazlarda tapu harcı

10.1. Önce edinim tarihi belirlenir

Boşanma sonucunda paylaşılan taşınmazlarda ilk ayrım, taşınmazın ne zaman edinildiğidir:

1 Ocak 2002 tarihinden önce edinim,
1 Ocak 2002 tarihinden sonra edinim.

Bu tarih ayrımı, mal rejimi değerlendirmesini ve harç uygulamasını değiştirir.

10.2. Harç karar tablosu

Edinim zamanı ve durum	Harç sonucu
Taşınmaz 1 Ocak 2002 tarihinden önce edinilmiş; eşler geçiş süresinde mal rejimi sözleşmesi yapmamış; taşınmaz boşanma sonucu diğer eşe devrediliyor	Devir, boşanma karşılığı bir ivaz kabul edilerek (4) sayılı tarifenin I/20-a bendi uyarınca harca tabi tutulur
Taşınmaz 1 Ocak 2002 tarihinden sonra edinilmiş; boşanma sonucu diğer eşe devrediliyor	Diğer eşe ait kabul edilen 1/2 hissenin tescilinde I/13-c, kalan 1/2 hissenin tescilinde I/20-a uygulanır

Bu ayrımda post-2002 edinimde taşınmazın tamamı için tek bir harç bendi kullanılmaz. İki yarım hisse farklı hukuki nedene bağlandığı için iki ayrı harç bendi devreye girer.

11. Karar mantığı

11.1. Aile konutu şerhi isteminde kısa karar dizisi

Taşınmaz aile yaşamının düzenli merkezi midir?
İstemde bulunan malik eş, malik olmayan eş veya her iki eşten biri midir?
Yerleşim yeri belgesi ve medeni hâli gösterir nüfus kayıt örneği mevcut mudur?
Adres ile ada–parsel bağlantısı açık değilse ek kanıt var mıdır?
Taşınmazın tapudaki niteliği ile fiilî kullanım farklıysa konutun varlığı kanıtlanmış mıdır?
Şerh mülkiyet, pay, muhdesat hissesi veya intifa hakkından hangisi üzerine yönelmelidir?
Üçüncü kişi mülkiyeti, çıplak mülkiyet veya aile konutu şerhine yönelik ihtiyati tedbir gibi özel bir engel var mıdır?
Şerh doğru haneye tarih ve yevmiye numarasıyla işlenir.
İşlemin niteliğine göre gerekli bildirimler yapılır.

11.2. Terkin isteminde kısa karar dizisi

Şerh ilk olarak kimin talebiyle işlendi?
Ölüm, kesinleşmiş boşanma veya evliliğin iptali kararı var mı?
Yeni aile konutu hem edinilmiş hem de şerh edilmiş mi?
Mahkeme veya icra müdürlüğü yazısı var mı?
Terkin tek taraflı yapılıyorsa kime bildirim yapılmalı?

11.3. Boşanma sonrası harçta kısa karar dizisi

Evlilik ve taşınmazın edinim tarihi belirlenir.
1 Ocak 2002 öncesi edinim ile sonrası edinim ayrılır.
Geçiş süresinde mal rejimi sözleşmesi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
Post-2002 edinimde iki yarım hissenin farklı harç bentlerine tabi olduğu gözetilir.

12. Çözümlü uygulamalar

Uygulama 1 — Tapuda tarla, zeminde konut

Olay: Taşınmaz tapuda tarla niteliğindedir. Eşlerin sürekli yaşadığı konutun bu parsel üzerinde olduğu belediye yazısıyla kanıtlanmıştır.

Belirleyici bilgi: Fiilî konutun parsel üzerinde bulunduğu doğrulanmıştır.

Uygulanacak kural: Taşınmazın tapudaki niteliği aile konutuna uygun görünmese de konutun varlığı kanıtlanırsa ilgililer cins değişikliğine zorlanmaz.

Sonuç: Aile konutu şerhi, cins değişikliği ön koşulu aranmadan işlenebilir.

Uygulama 2 — İntifa hakkı ve çıplak mülkiyet

Olay: Taşınmazda bir eş intifa hakkı sahibidir; başka bir kişi çıplak maliktir. İntifa hakkı sahibinin eşi şerh talep eder.

Belirleyici bilgi: Kullanma ve yararlanma yetkisi intifa hakkı sahibindedir.

Sonuç: Şerh intifa hakkı üzerine işlenir. Aynı olayda çıplak malikin eşi başvursaydı çıplak mülkiyet üzerine şerh işlenmezdi.

Uygulama 3 — İradi satış ile cebri satışın ayrılması

Olay A: Malik eş aile konutunu kendi iradesiyle satmak ister.

Sonuç A: Diğer eşin açık rızası gerekir.

Olay B: Taşınmaz icra yoluyla cebren satılmaktadır.

Sonuç B: İşlem malikin iradesi dışında gerçekleştiği için diğer eşin rızası aranmaz.

Sonucu değiştiren koşul: İşlemin malik eşin iradesine dayanıp dayanmaması.

Uygulama 4 — Yeni aile konutu nedeniyle terkin

Olay: Eşler başka bir konut satın almıştır; ancak yeni taşınmaza henüz aile konutu şerhi işlenmemiştir. Malik eş eski şerhi tek başına terkin ettirmek ister.

Belirleyici bilgi: Yeni konut edinilmiş olsa da yeni taşınmazda aile konutu şerhi bulunmamaktadır.

Sonuç: Yeni aile konutu edinimine dayalı özel terkin yolu henüz tamamlanmamıştır. Bu yol için hem edinim hem yeni şerh kanıtlanmalıdır.

Uygulama 5 — Boşanma ve 2008 edinimli taşınmaz

Olay: Eşlerden biri 2008 yılında bir taşınmaz edinmiştir. Boşanma sonucunda taşınmazın tamamı diğer eş adına tescil edilecektir.

Belirleyici bilgi: Edinim 1 Ocak 2002 tarihinden sonradır.

Sonuç: Diğer eşe ait kabul edilen 1/2 hissenin tescilinde I/13-c, kalan 1/2 hissenin tescilinde I/20-a uygulanır.

13. Karşılaştırmalı olaylar

13.1. Şerhi malik olmayan eş istemişse / malik eş istemişse

Malik olmayan eş istemişse: Aynı eşin talebiyle terkin mümkündür.
Malik eş istemişse: Malik olmayan eşin talebi veya muvafakati gerekir.

Bu ayrım, şerhin kimin koruyucu iradesiyle kurulduğunu terkin aşamasında da korur.

13.2. Mevcut ipotek / aile konutu şerhine yönelik ihtiyati tedbir

Mevcut ipotek: Başvuran kişi ipoteğin varlığını kabul ederse aile konutu şerhi işlenebilir.
Doğrudan aile konutu şerhine yönelik ihtiyati tedbir: Mevcut kısıtları kabul ederek işlem yapılmasına ilişkin genel kuralın dışında tutulur.

13.3. 2001 edinimi / 2008 edinimi

2001 edinimi: Geçiş süresinde sözleşme yoksa boşanma sonucu devir I/20-a kapsamında değerlendirilir.
2008 edinimi: 1/2 hisse I/13-c, diğer 1/2 hisse I/20-a kapsamında değerlendirilir.

14. Karıştırılabilecek ayrımlar

Taşınmazın niteliği ile kullanım biçimi aynı şey değildir. Tapuda tarla görünen yerde aile konutu bulunabilir.
İntifa hakkı ile çıplak mülkiyet aynı yetkileri vermez. Şerhin hangi hak üzerine işleneceği kullanma ve yararlanma yetkisine göre belirlenir.
Mevcut ipotek şerhi kendiliğinden engellemez. Başvuranın mevcut yükü kabul etmesi önemlidir.
Şerh, cebri satışa karşı mutlak engel değildir. Rıza şartı iradi işlemlerde belirleyicidir.
Terkin yolu ilk talebe göre değişir. Malik eşin tek başına her durumda terkin yetkisi yoktur.
Yeni konuta taşınmak tek başına yeterli değildir. Yeni taşınmaza aile konutu şerhi de işlenmiş olmalıdır.
Aile konutu şerhi ücretsizdir. Hem harç hem döner sermaye ücreti alınmaz.
Çocuk malları bölümü yürürlükte değildir. Bu başlık altında yeni uygulama kuralı çıkarılmaz.
Post-2002 boşanma devrinde tek harç bendi uygulanmaz. İki yarım hisse ayrı değerlendirilir.

15. Hızlı tekrar

Aile konutu, eşlerin düzenli yaşam merkezidir ve tektir.
Malik eş, malik olmayan eş veya her iki eş şerh talep edebilir.
Yerleşim yeri belgesi ile medeni hâli gösterir nüfus kayıt örneği temel belgelerdir.
Adres–parsel bağlantısı kurulamıyorsa ek kanıt aranır.
Zemindeki konut kanıtlanırsa tapudaki “arsa” veya “tarla” niteliği tek başına engel değildir.
İntifa hakkı sahibinin eşi şerh isterse şerh intifa hakkı üzerine işlenir; çıplak mülkiyet üzerine işlenmez.
Üçüncü kişiye ait taşınmaza aile konutu şerhi verilemez.
İradi devir ve sınırlamalar açık eş rızasına bağlıdır; cebri işlemlerde rıza aranmaz.
Terkin, ilk talebe ve sonradan ortaya çıkan özel olaya göre belirlenir.
Bildirim yapılacak kişi işlemin türüne göre değişir.
Harç ve döner sermaye ücreti alınmaz.
1 Ocak 2002, mal rejimi ve boşanma sonrası harç ayrımının temel tarihidir.
Çocuk malları bölümü mülgadır.

16. Mini yoklamalar

Mini yoklama 1

Tapuda bağ görünen bir taşınmaz üzerindeki konutun aile konutu olduğu muhtarlık yazısıyla doğrulanmıştır. Cins değişikliği yapılmadan şerh işlenebilir mi?

Mini yoklama 2

Aile konutu şerhi malik eşin talebiyle işlenmişse malik eş tek başına terkin isteyebilir mi?

Mini yoklama 3

Aile konutu şerhi bulunan taşınmaz icra yoluyla satılırken diğer eşin açık rızası aranır mı?

Mini yoklama 4

Yeni aile konutu satın alınmış fakat yeni taşınmaza şerh işlenmemişse eski taşınmazdaki şerh, yalnız bu nedenle malik eşin talebiyle terkin edilebilir mi?

Mini yoklama 5

2008 yılında edinilen taşınmaz boşanma sonucunda diğer eşe devredilecekse taşınmazın tamamına tek bir harç bendi uygulanır mı?

Mini yoklama cevapları

Evet. Konutun varlığı kanıtlanmışsa cins değişikliği ön koşulu aranmaz.
Hayır. Malik olmayan eşin talebi veya muvafakati gerekir.
Hayır. Cebri satış malikin iradesi dışında gerçekleştiği için eş rızası aranmaz.
Hayır. Yeni taşınmazın edinilmesinin yanında aile konutu şerhinin de işlenmiş olması gerekir.
Hayır. Bir yarım hisse I/13-c, diğer yarım hisse I/20-a kapsamında değerlendirilir.