TKGM Teşkilatı, Görevleri ve Yetkileri GYS konu anlatımı

Oku · Anla · Pekiştir

Konu anlatımı

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Teşkilatı, Görevleri ve Yetkileri

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü; mülkiyet hakkının belirlenmesine temel oluşturan kadastro çalışmaları, tapu sicilinin kurulması ve korunması, büyük ölçekli harita üretimi, mekânsal bilgi altyapısı, toplu değerleme ve bunlarla bağlantılı kurumsal hizmetleri yürüten, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı bir genel müdürlüktür. Düzenleme, yalnız hangi işlerin yapılacağını değil; bu işlerin hangi teşkilat katmanında, hangi hizmet birimi tarafından ve hangi yetki ilişkisi içinde yürütüleceğini de belirler.

Öğrenme hedefleri

Bu konuyu tamamlayan öğrenci:

Genel Müdürlüğün kurumsal amacını ve temel kavramlarını açıklar.
Tapu, kadastro, harita, mekânsal bilgi, yabancı işler ve toplu değerleme görevlerini birbirinden ayırır.
Genel Müdürün, genel müdür yardımcılarının ve diğer yöneticilerin sorumluluk ilişkisini uygular.
Tapu ve Kadastro Kurulunun kuruluş amacını, başkanını ve üyelerini belirler.
Merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatını doğru sınıflandırır.
Tapu ve kadastro müdürlüklerinin taşra yapısındaki yerini ve bir tapu müdürlüğünün görevlerinin başka bir müdürlüğe devrindeki yetki düzenini açıklar.
Merkez teşkilatındaki hizmet birimlerini, görev konularına göre doğru eşleştirir.
Yurtdışı teşkilatı, uzman ve müfettiş istihdamı ile döner sermaye hükümlerini ayırt eder.
Yetki alanı dışındaki taşınmazlara ilişkin tapu işlemlerinin koşullarını değerlendirir.
Sicil ve arşivin elektronik ortamda tutulması ile doğrudan elektronik tescil, terkin veya tadil işlemleri arasındaki farkı kurar.

1. Kurumsal amaç ve temel kavramlar

1.1. Kurumsal amacın bileşenleri

Genel Müdürlüğün kurumsal amacı beş ana hizmet alanında toplanır:

Kadastro: Mülkiyet hakkını tespit etmeye yönelik kadastro çalışmalarını planlamak, yürütmek, yenilemek ve güncellemek.
Tapu sicili: Tapu sicillerini oluşturmak, düzenli tutulmasını sağlamak ve sicil ile belgeleri arşivleyerek korumak.
Toplu değerleme: Taşınmazların toplu değerleme faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek.
Harita: Harita yapmak, harita üretim standartlarını belirlemek ve üretilen harita bilgilerinin arşivlenmesini sağlamak.
Teşkilat ve sorumluluk düzeni: Bu hizmetleri yürütecek Genel Müdürlüğün kuruluşunu, görev ve yetkilerini, sorumluluklarını ve teşkilatlanmasını belirlemek.

Bu alanlar birbirinden kopuk değildir. Kadastro, taşınmazın hukuki ve teknik belirlenmesine; tapu sicili, hak ve işlemlerin sicilde tutulmasına; harita ve mekânsal bilgi hizmetleri, teknik verinin üretilmesine ve paylaşılmasına; toplu değerleme ise taşınmaz değerlerinin sistematik biçimde belirlenmesine yönelir.

1.2. Tanımlar

Düzenlemede kullanılan temel kurum adları şöyledir:

Kavram	Karşılığı
Bakan	Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
Bakanlık	Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Genel Müdür	Tapu ve Kadastro Genel Müdürü
Genel Müdürlük	Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Kurul	Tapu ve Kadastro Kurulu

Buradaki Kurul, Genel Müdürlüğün bütün merkez birimlerini ifade eden genel bir ad değildir. Tapu ve kadastro uygulamalarında ortaya çıkan konu, görüş ve uygulama farklılıklarını gidermek amacıyla kurulan özel kuruldur.

2. Genel Müdürlüğün ana görev ve yetki alanları

2.1. Tapu sicili ve tapu işlemleri

Genel Müdürlük, Devletin sorumluluğu altındaki tapu sicillerinin düzenli tutulmasını sağlar. Bu kapsam yalnız tescilden ibaret değildir. Taşınmazlarla ilgili akitli ve akitsiz tapu işlemlerinin yapılması, tescil işlerinin yürütülmesi, sicillerdeki değişikliklerin izlenmesi ve denetlenmesi ile sicil ve belgelerin arşivlenerek korunması aynı görev bütününün parçalarıdır.

Bu nedenle bir olayda yalnız “işlem yapıldı mı?” sorusu yeterli değildir. Kurumsal sorumluluk; işlemin sicile doğru yansıtılması, değişikliğin izlenmesi, denetlenmesi ve belgenin korunması aşamalarını da kapsar.

2.2. Kadastro ve tapu planları

Genel Müdürlük ülkenin kadastrosunu yapar, meydana gelen değişiklikleri takip eder, tapu planlarının yenilenmesini ve güncellenmesini sağlar. Bu faaliyetlere ilişkin kontrol ve denetim hizmetleri de görev kapsamındadır.

Kadastro çalışmasının tamamlanmış olması, teknik hizmetin sona erdiği anlamına gelmez. Planların güncelliğinin korunması, değişikliklerin izlenmesi ve gerektiğinde yenileme yapılması süreklilik taşıyan görevlerdir.

2.3. Büyük ölçekli harita üretimi

Büyük ölçekli kadastral ve topografik haritaların üretimi için gerekli jeodezik altyapı, havadan fotoğraf alımı, 1/5000 ve daha büyük ölçekli fotogrametrik ve yersel harita üretim hizmetleri Genel Müdürlüğün görev alanındadır. Genel Müdürlük bu hizmetleri doğrudan yapabilir veya yaptırabilir; ayrıca kontrol, denetim ve temel ilke belirleme yetkisine sahiptir.

Buradaki görev dört aşamalıdır:

Teknik altyapıyı ve üretim yöntemini kurmak,
Üretimi yapmak veya yaptırmak,
Üretimi kontrol ve denetlemek,
Temel üretim ilkelerini belirlemek.

2.4. Mekânsal bilgi ve veri kullanımı

Genel Müdürlük, mekânsal bilgi sistemi altyapısını ve harita üretim izleme merkezini oluşturur. Üretilen verilerden gerçek kişiler, tüzel kişiler ve kamu kurumları yararlandırılır. Coğrafi bilgi sistemleri konusunda verilen görevler de yürütülür.

Bu görev, yalnız harita üretmekten farklıdır. Harita üretimi teknik verinin ortaya çıkarılmasına; mekânsal bilgi sistemi ise verinin sistem içinde tutulmasına, ilişkilendirilmesine, izlenmesine ve kullanılmasına yönelir.

2.5. Yabancı kişiler, yurtdışındaki taşınmazlar ve uluslararası ilişkiler

Genel Müdürlüğün uluslararası boyuttaki görevleri birkaç ayrı yön taşır:

Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye’deki tapu ve kadastro işlemlerini yapmak.
Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin yurtdışındaki taşınmazlarına ilişkin hak ve menfaatlerini korumak.
Devletlerarası emlak müzakerelerine katılmak.
Diğer ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla ortak projeler planlamak ve yürütmek.

Yabancı kişilerin Türkiye’deki işlemleri ile Türk vatandaşlarının veya Türk tüzel kişilerinin yurtdışındaki taşınmaz menfaatleri aynı şey değildir. İlki Türkiye’de yürütülen tapu ve kadastro hizmetine, ikincisi yurtdışındaki hak ve menfaatlerin korunmasına ilişkindir.

2.6. Lisans verilen faaliyetler

Genel Müdürlük iki ayrı faaliyet alanında düzenleme ve lisans yetkisine sahiptir:

Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları: Lisans verme, faaliyet usul ve esaslarını belirleme ve denetleme.
Taşınmaza yönelik aracılık faaliyetleri: Faaliyeti düzenleme, lisans verme, usul ve esasları belirleme ve denetleme.

Bu iki alanın merkez teşkilatındaki işlevsel karşılığı farklıdır. Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları Kadastro Dairesi Başkanlığının; taşınmaza yönelik aracılık faaliyetleri ise Tapu Dairesi Başkanlığının görevleri arasında yer alır.

2.7. Kurumlar arası koordinasyon

Genel Müdürlük, kendi görev, hizmet ve faaliyetleriyle ilgili olarak diğer kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşlarının uyması gereken esasları belirler ve koordinasyonu sağlar. Bu yetki, Genel Müdürlüğün yalnız kendi iç işleyişini değil, görev alanıyla bağlantılı kurumlar arası uygulama düzenini de kurabilmesini sağlar.

2.8. Toplu değerleme

Genel Müdürlük, taşınmazların değerini toplu değerleme yöntemleriyle belirler; değer bilgi merkezini kurar ve yönetir; değer haritalarını üretir ve güncel tutar.

Toplu değerleme, çok sayıda taşınmazın sistematik yöntemlerle değerlendirilmesine yönelir. Gereken durumlarda toplu değerleme çalışmasının sağlıklı yürütülebilmesi için tekil değerleme yaptırılması veya talep edilmesi de mümkündür. Değerleme işinin teknik içeriği Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığında; değer bilgi merkezi ve değer haritaları için gereken bilişim altyapısı ise Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığında karşılık bulur.

3. Yönetim, temsil ve hesap verebilirlik

3.1. Genel Müdür

Genel Müdür:

Genel Müdürlüğün en üst amiridir.
Genel Müdürlüğü temsil eder.
Hizmet ve faaliyetleri kurumsal amaç ve politikalara, kalkınma planlarına, yıllık programlara, stratejik plana, performans programlarına ve mevzuata uygun biçimde yürütür.
Görev alanındaki konularda diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.
Hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorumludur.
Merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetler.
Hizmet birimlerine, faaliyet alanlarına giren konularda benzer görevler verebilir.

Genel Müdürün denetim alanı merkez ve taşrayla sınırlı değildir; yurtdışı teşkilatı da bu kapsamdadır.

3.2. Genel müdür yardımcıları

Genel Müdüre yardımcı olmak üzere en fazla üç genel müdür yardımcısı atanabilir. Genel müdür yardımcıları, Genel Müdür tarafından verilen görevleri yerine getirir. Yardımcıların varlığı, Genel Müdürün en üst amir ve temsil yetkisini ortadan kaldırmaz.

3.3. Yöneticilerin üst kademelere karşı sorumluluğu

Genel Müdürlüğün her kademesindeki yöneticiler, yürütmekle yükümlü oldukları hizmet ve görevleri:

Mevzuata,
Stratejik plan ve programlara,
Performans ölçütlerine,
Hizmet kalite standartlarına uygun biçimde yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.

Böylece sorumluluk yalnız Genel Müdürde toplanmaz; her yönetim kademesi kendi görev alanında hesap verebilir durumdadır.

4. Tapu ve Kadastro Kurulu

4.1. Kuruluş amacı

Tapu ve Kadastro Kurulu, Genel Müdürlüğe gelen tapu ve kadastro konuları ile bunlara ilişkin uygulama ve görüş farklılıklarını gidermek amacıyla kurulmuştur. Kurulun işlevi, rutin işlemleri yapmak veya bütün birimleri denetlemek değil; farklılaşan uygulama ve görüşlerde kurumsal değerlendirme zemini oluşturmaktır.

4.2. Başkan ve üyeler

Kurula:

Genel Müdür veya incelenen konunun niteliğine göre Genel Müdürün görevlendireceği bir genel müdür yardımcısı başkanlık eder.
Teftiş Kurulu Başkanı,
I. Hukuk Müşaviri,
Tapu Dairesi Başkanı,
Kadastro Dairesi Başkanı,
Genel Müdür tarafından görevlendirilecek dört üye katılır.

Kurul doğrudan Genel Müdüre bağlıdır. Kurula ilişkin üçüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır; bu nedenle mevcut kurul yapısı yürürlükteki üyelik ve bağlılık hükümleri üzerinden değerlendirilir. Kurul üyeliği, merkez teşkilatındaki bütün daire başkanlarına kendiliğinden tanınmış değildir. Listede sayılmayan bir yönetici ancak Genel Müdürün görevlendireceği dört üyeden biri olarak görevlendirilirse Kurula katılır.

5. Teşkilat yapısı ve taşra düzeni

5.1. Üç teşkilat katmanı

Genel Müdürlük:

Merkez teşkilatı,
Taşra teşkilatı,
Yurtdışı teşkilatı olmak üzere üç katmandan oluşur.

5.2. Merkez teşkilatının hizmet birimleri

Merkez teşkilatında şu hizmet birimleri bulunur:

Tapu Dairesi Başkanlığı
Kadastro Dairesi Başkanlığı
Harita Dairesi Başkanlığı
Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı
Arşiv Dairesi Başkanlığı
Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı
Teftiş Kurulu Başkanlığı
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Personel Dairesi Başkanlığı
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı
Hukuk Müşavirliği

Döner sermaye işletmesi kurulabilmekle birlikte “Döner Sermaye Dairesi Başkanlığı” adıyla bir merkez hizmet birimi sayılmamıştır.

5.3. Taşra teşkilatı

Taşra teşkilatı:

Bölge müdürlüklerinden,
Bölge müdürlüklerine bağlı kadastro müdürlüklerinden,
Bölge müdürlüklerine bağlı tapu müdürlüklerinden oluşur.

Kadastro müdürlükleri illerde; tapu müdürlükleri merkez ilçelerde ve diğer ilçelerde kurulur.

5.4. Tapu müdürlüğünün görev ve yetkilerinin başka müdürlüğe devri

Bir tapu müdürlüğünün görev ve yetkilerinin başka bir tapu müdürlüğüne devredilmesinde şu ölçütler dikkate alınır:

İlçenin sosyal ve ekonomik gelişmişlik durumu,
Nüfus sayısı,
Tapu işlemi hacmi.

Karar, Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan tarafından verilir. Genel Müdür tek başına görev ve yetki devri kararı veremez; Bakan da düzenlemede belirtilen teklif ve ölçüt düzeninden bağımsız düşünülmez.

5.5. Bölge müdürü

Bölge müdürü:

Kendisine bağlı birimlerin amiridir,
Genel Müdürlüğün taşra teşkilatındaki en yetkili temsilcisidir,
Bölgesindeki iş ve işlemlerden dolayı üst kademelere karşı sorumludur.

Bu statü, bölge müdürünü Genel Müdürlüğün tamamının en üst amiri yapmaz; yetki ve temsil, taşra teşkilatındaki bölgesiyle sınırlıdır.

6. Merkez teşkilatı hizmet birimleri

6.1. Tapu Dairesi Başkanlığı

Tapu Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

Tapu hizmetlerinin etkin ve zamanında sunulmasını sağlamak.
Tapu işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi için gerekli düzenlemeleri yapmak.
Tapu müdürlüklerinin sevk ve idaresine yönelik faaliyetleri ve iş hacmine göre yıllık çalışma programlarını hazırlamak.
Tapu müdürlüklerinin işlemlerine ait istatistikleri toplamak ve sonuçlarını değerlendirmek.
Tapu sicillerinin oluşturulmasını ve düzenli tutulmasını sağlamak.
Tapu işlemleriyle ilgili konuları incelemek ve sonucunu bildirmek.
Akit ve tescil işlemleri ile tapu planlarının reddine ilişkin tapu müdürlükleri kararlarına yapılan itirazları inceleyerek Genel Müdürlük görüşünü hazırlamak.
Tapu müdürlüklerinin denetim raporlarını incelemek, gereğini belirlemek ve izlemek.
Taşınmaza yönelik aracılık faaliyetlerini düzenlemek, lisans vermek ve faaliyet usul ve esaslarını belirlemek.

Tapu Dairesi Başkanlığının odak noktası, tapu hizmetinin hukuki ve idari işleyişidir.

6.2. Kadastro Dairesi Başkanlığı

Kadastro Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:

Kadastro hizmetlerinin etkin, zamanında ve mevzuata uygun sunulması için düzenlemeler yapmak.
Kadastro müdürlüklerinin sevk ve idaresine yönelik faaliyetleri yürütmek.
Kadastro çalışmalarını kalkınma planlarına ve yıllık programa göre planlamak.
İş programlarını onaylamak ve kadastro çalışmalarının Kadastro Kanunu çerçevesinde yapılmasını sağlamak.
Kadastro müdürlüklerinin istatistik sonuçlarını değerlendirmek.
Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarına lisans vermek, faaliyet usul ve esaslarını belirlemek, sicil ve kayıtlarını tutmak.
Tapu planlarının yenilenmesi, sayısallaştırılması ve güncellenmesine karar vermek; yıllık çalışma programlarını hazırlamak ve işleri izlemek.
Tapu planlarının teknik yönden reddine ilişkin itirazları inceleyerek Genel Müdürlük görüşünü hazırlamak.
Kadastro müdürlüklerinin denetim raporlarını incelemek, gereğini belirlemek ve takip etmek.
Kadastro ve teknik işlemlerle ilgili konuları incelemek.
Kadastro çalışmalarının teknik işlerinin bir kısmını veya tamamını gerçek ya da tüzel kişilere yaptırmak; sonuçlarını izlemek ve denetlemek.
Talebe bağlı işlemler ile imar, toprak ve tarım reformu, arazi toplulaştırması, afet ve diğer nedenlerle oluşan zemin düzenlemeleri ve değişikliklerin tesciline ilişkin teknik işleri planlamak, izlemek ve gerekli tedbirleri almak.

Kadastro Dairesi Başkanlığının ayırt edici yönü, kadastro ve tapu planlarının teknik boyutudur.

6.3. Harita Dairesi Başkanlığı

Harita Dairesi Başkanlığı:

Kalkınma planı ve yıllık programlar çerçevesinde harita ve harita bilgisi üretimini planlar,
Çalışmaları koordine eder, izler ve değerlendirir,
Büyük ölçekli harita ve harita bilgisi üretim standartlarını belirler,
Üretimin standartlara uygunluğunu denetler,
Jeodezik altyapı, havadan fotoğraf, 1/5000 ve daha büyük ölçekli fotogrametrik ve yersel harita üretimini yapar, yaptırır ve kontrol eder,
Harita ve harita bilgilerini tutar,
İlgililerin verilerden bedeli karşılığında yararlanmasını sağlar,
Harita üretim izleme merkezini kurar ve sürdürülebilirliğini sağlar,
Harita işleriyle ilgili konuları inceler ve sonucunu bildirir.

Harita Dairesi teknik harita üretimi ve standardına; Bilgi Teknolojileri Dairesi ise bu verilerin işlendiği bilişim altyapısına odaklanır.

6.4. Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı

Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı:

Uluslararası kuruluşlarla ilişkileri ve işlemleri yürütür,
Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye’deki tapu ve kadastro işlemlerini izler, düzenler ve kayıtların güncel tutulmasını sağlar,
İlgili bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği içinde Türk gerçek ve tüzel kişilerinin yurtdışındaki taşınmaz hak ve menfaatlerini korur,
Yurtdışındaki Türk vatandaşları ile yabancıların, tapu ve kadastro işlemlerini bulundukları ülkede yapabilmeleri için gerekli düzenlemeleri yapar ve işleri yürütür,
Avrupa Birliği çalışmalarını diğer birim ve kurumlarla koordineli yürütür,
Uluslararası gelişmeleri izler ve Türkiye’de yapılacak uluslararası toplantıların organizasyonunu yürütür.

Bu Daire Başkanlığı, yurtdışı teşkilatının kendisi değildir. Merkez teşkilatında uluslararası ve yabancılarla ilgili işlevleri yürüten hizmet birimidir.

6.5. Arşiv Dairesi Başkanlığı

Arşiv Dairesi Başkanlığı:

Arşiv bilgi sistemini kurar ve yürütür,
Merkez ve taşra arşivleme hizmetlerini düzenler,
Sicil ve arşivin elektronik ortamda tutulmasına ilişkin düzenlemeleri ve işlemleri yürütür,
Yurt içinde veya yurtdışında oluşturulmuş tapu kayıt ve belgeleri ile kadastro, tapulama paftaları ve teknik belgelerin merkezde ya da taşrada arşivlenmesini sağlar,
Eski yazılı kayıtları yeni yazıya çevirir,
Tarihî değeri bulunan kayıt ve belgeleri bilimsel çalışmalara hazırlar,
Arşiv malzemesinin kopyalarını çıkarır, devamlılığını sağlar ve tahribatı önleyici tedbirler alır,
Onarım ve yenileme yapar; film, mikrofilm, fotokopi ve diğer ileri tekniklerden yararlanır,
İlgililerin talebi üzerine tapu kayıt ve belge örneklerini çıkarıp verir,
Tarihî, kültürel ve estetik değeri bulunan arşiv malzemesini korur ve gerektiğinde sergiler,
Kurum arşivi hizmetlerini yürütür.

Arşiv Dairesi Başkanlığının görevi, yalnız eski evrakı saklamak değildir; elektronik arşiv, koruma, kopyalama, erişim, bilimsel hazırlık ve arşiv yöntemlerinin geliştirilmesi de görev alanındadır.

6.6. Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı

Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı:

Taşınmazların toplu değerleme yöntemleriyle değerini belirler,
Değer bilgi merkezini kurar ve yönetir,
Değer haritalarını üretir ve güncel tutar,
Gerektiğinde toplu değerlemede kullanılmak üzere tekil değerleme yaptırır veya talep eder,
Toplu değerleme standartları üzerinde çalışır,
Elde edilen verilere dayalı istatistik ve raporlar yayımlar,
İhtiyaç analizi yapar,
Uluslararası gelişmeleri ve iyi uygulamaları izler,
Görevlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirler.

Tekil değerleme burada başlı başına ayrı bir genel hizmet olarak değil, gereken durumlarda toplu değerleme çalışmasına veri sağlama aracı olarak yer alır.

6.7. Teftiş Kurulu Başkanlığı

Teftiş Kurulu Başkanlığı, Genel Müdürün emri veya onayı üzerine:

Merkez ve taşra teşkilatının faaliyet ve işlemleri hakkında Genel Müdür adına teftiş, inceleme, ön inceleme ve soruşturma yürütür,
Müfettiş raporlarını Başkanlık görüşüyle birlikte Genel Müdürlük makamına sunar,
Özel kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapar.

Genel Müdürün denetim yetkisi ile Teftiş Kurulunun inceleme görevi aynı değildir. Genel Müdür en üst yönetici olarak merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatını denetler; Teftiş Kurulu ise Genel Müdürün emri veya onayıyla, kendisine verilen kurumsal inceleme ve soruşturma işlerini yürütür.

6.8. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, kamu mali yönetimi ve kontrolü ile strateji geliştirme ve mali hizmetler birimlerine mevzuatla verilen görevleri yerine getirir. Ayrıca Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapar.

Bu birim ile Hukuk Müşavirliği karıştırılmamalıdır. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı mali yönetim ve strateji geliştirme işlevine; Hukuk Müşavirliği hukuk hizmetlerine odaklanır.

6.9. Personel Dairesi Başkanlığı

Personel Dairesi Başkanlığı:

İnsan kaynakları politikası ve planlaması üzerine çalışır,
Personelin atama, sicil, disiplin, emeklilik, nakil, terfi, ücret, sendika ve benzeri özlük işlemlerini yürütür,
Hizmet içi eğitim programını hazırlar, uygular ve değerlendirir,
Görevde yükselme ve unvan değişikliği eğitimini planlar,
İlgili sınavları yapar veya yaptırır,
Görev ve faaliyet alanına ilişkin diğer eğitim programlarını birimlerle koordineli biçimde hazırlar ve yürütür.

Bir personelin sendika, terfi veya görevde yükselme sınavı işlemi, genel destek hizmeti değil personel yönetimi işidir.

6.10. Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı:

Araç, gereç ve kırtasiye malzemesini temin eder, dağıtır ve kayıtlarını tutar,
Onarım hizmetlerini yürütür ve koordine eder,
Hizmet binası ve tesisleri yapar veya yaptırır, tahsis sağlar ve yapım işlerini izler,
Taşınır ve taşınmaz kiralama işlemlerini yürütür,
Sağlık ve sosyal hizmetler ile bina güvenliği, temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma işlerini yürütür,
Genel evrak işlerini yürütür,
İç ve dış protokol, tanıtım, yayın, basın ve halkla ilişkiler faaliyetlerini planlar,
Bilgi edinme başvurularında birimler ile başvuru sahipleri arasındaki koordinasyonu sağlar,
Sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlar ve yürütür.

Bilgi edinme konusunda bu birim, bilgi üretmenin değil; başvuru sahibinin bilgiye ulaşmasını kolaylaştıran kurumsal koordinasyonun sorumlusudur.

6.11. Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı

Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı:

Bilgi işlem sistemini kurar, işletir, bakım ve onarımını yapar veya yaptırır,
Bilgi işlem projelerinde birimler arası koordinasyonu sağlar,
e-Devlet çalışmalarını yürütür,
Mekânsal bilgi sistemini oluşturur, koordine eder ve yürütür,
Değer bilgi merkezi ile değer haritaları için gerekli bilişim altyapısını kurar ve işler durumda tutar,
Bilgi, belge ve iş akışını daha verimli kılacak yazılımları üretir veya sağlar,
Ulusal ve uluslararası sistemler arasında çevrim içi ve çevrim dışı veri akışı, paylaşım ve koordinasyonu sağlar; buna ilişkin usul ve esasları belirler,
Bilişim gelişmelerini izler ve diğer kamu kurumlarıyla işbirliği yapar,
Genel Müdürlük birimleri ve ilgili kuruluşlarla birlikte bilgi işlem sisteminin etkin çalışmasını sağlar,
Tapu ve kadastro işlemlerine ilişkin istatistik verilerini toplar.

Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı, değer haritasının değerleme içeriğini belirleyen birim değildir. Taşınmaz Değerleme Dairesi içeriği ve yöntemi; Bilgi Teknolojileri Dairesi ise gerekli bilişim altyapısını yürütür.

6.12. Hukuk Müşavirliği

Hukuk Müşavirliği, genel bütçeli ve özel bütçeli idarelerde hukuk hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin düzenleme uyarınca hukuk birimlerine verilen görevleri yapar. Ayrıca Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yerine getirir.

7. Yurtdışı teşkilatı ve uzman personel

7.1. Yurtdışı teşkilatı

Genel Müdürlük, yurtdışında bulunan Türk vatandaşları ile yabancı gerçek ve tüzel kişilerin Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin tapu ve kadastro işlemlerini, bulundukları ülkeden yapabilmelerini sağlamak amacıyla gerekli gördüğü ülkelerde yurtdışı teşkilatı kurabilir.

Yurtdışı teşkilatının kurulma amacı, yurtdışındaki taşınmazların tapu işlemlerini yürütmek değildir. Amaç, yurtdışında bulunan kişilerin Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin işlemlerini bulundukları ülkeden gerçekleştirebilmesidir.

Tapu sicili ve kadastro işlemlerinin yurtdışında nasıl yürütüleceğine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

7.2. Uzmanlar ve müfettişler

Genel Müdürlükte:

Tapu ve Kadastro Uzmanı,
Tapu ve Kadastro Uzman Yardımcısı,
Tapu ve Kadastro Müfettişi,
Tapu ve Kadastro Müfettiş Yardımcısı istihdam edilebilir.

Uzman ve uzman yardımcıları Devlet Memurları Kanununun ilgili kariyer uzmanlığı hükmü; müfettiş ve müfettiş yardımcıları ise ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmü çerçevesinde istihdam edilir.

8. Döner sermaye, düzenleme yetkisi ve elektronik işlemler

8.1. Döner sermaye işletmesi

Genel Müdürlük; ürettiği tapu, kadastro, harita ve arşiv bilgi ve belgeleri ile sunduğu hizmetlerden gelir elde etmek amacıyla merkez veya bölge müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurar.

Döner sermaye işletmesinin yalnız merkezde kurulacağı veya yalnız taşrada kurulabileceği söylenemez. Düzenleme iki seçeneği de açıkça kabul eder: merkez veya bölge müdürlükleri.

Döner sermaye düzenlemesindeki ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralar yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle bu fıkralarda daha önce bulunmuş olabilecek bir içerik, mevcut kural gibi uygulanamaz.

8.2. Yurtdışında şirket ve ortaklık

Genel Müdürlük, görev ve yetkileri kapsamında yurtdışında faaliyette bulunmak amacıyla:

Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda şirket kurabilir,
Yerli ve yabancı gerçek ya da tüzel kişilerle ortaklık yapabilir.

Yurtdışı teşkilatı kurma yetkisi ile yurtdışında şirket kurma yetkisi birbirinden farklıdır. Yurtdışı teşkilatı, Genel Müdürlüğün kurumsal teşkilatıdır. Şirket veya ortaklık ise görev ve yetkiler kapsamında yurtdışı faaliyeti için öngörülen ve Cumhurbaşkanı kararına bağlanan ayrı bir araçtır.

8.3. İdarî düzenleme yetkisi

Genel Müdürlük, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idarî düzenlemeler yapabilir. Tapu ve Kadastro Kurulu ile Teftiş Kurulunun çalışma usul ve esasları ise yönetmelikle düzenlenir.

Genel Müdürlüğün genel idarî düzenleme yetkisi, çalışma usulü özel olarak yönetmeliğe bırakılan kurullar bakımından yönetmelik düzenini ortadan kaldırmaz.

8.4. Yetki alanı dışındaki taşınmazlara ilişkin işlem

Tapu müdürlükleri ve yurtdışı teşkilatı, şu koşullarla kendi yetki alanları dışında bulunan taşınmazlarla ilgili tapu işlemi yapabilir:

Hak sahibi talepte bulunmalıdır.
İşleme kanunen engel bulunmadığı tespit edilmelidir.
İşlem, yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslara uygun yürütülmelidir.

Mevcut düzenlemede, taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğünden ayrıca yetki alma koşulu bulunmamaktadır. Belirleyici olan, hak sahibinin talebi ve kanuni engel bulunmadığının tespitidir.

8.5. Sicil ve arşivin elektronik tutulması

Genel Müdürlük, sicillerin ve arşivin elektronik ortamda tutulmasına karar verebilir. Bu yetki, kayıt düzeninin elektronik ortama taşınmasına ilişkin kurumsal karardır.

8.6. Doğrudan elektronik tescil, terkin veya tadil

Yargı mercileri ile yetkili kurum ve kuruluşların talepleri üzerine tapu müdürlüklerince tescili sağlanan işlemler, ilgili merciler tarafından doğrudan elektronik ortamda:

Tescil,
Terkin,
Tadil edilebilir.

Hangi işlemlerin bu kapsama gireceğini Genel Müdürlük belirler. Burada iki aşama vardır: ilgili merciin talebine dayalı işlem ve Genel Müdürlüğün kapsama giren işlemleri belirleme yetkisi.

9. Karar tabloları

9.1. Hangi iş hangi birimde?

İş veya sorun	Esas birim
Tapu sicilinin düzenli tutulması, tapu müdürlüklerinin çalışma programı	Tapu Dairesi Başkanlığı
Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları	Kadastro Dairesi Başkanlığı
Taşınmaza yönelik aracılık lisansı	Tapu Dairesi Başkanlığı
Tapu planlarının teknik yönden reddine itiraz	Kadastro Dairesi Başkanlığı
Büyük ölçekli harita standardı ve üretimi	Harita Dairesi Başkanlığı
Yabancıların Türkiye’deki işlemlerinin takibi ve uluslararası ilişkiler	Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı
Eski yazılı kayıtların yeni yazıya çevrilmesi ve arşiv koruması	Arşiv Dairesi Başkanlığı
Toplu değerleme, değer bilgi merkezi ve değer haritasının içeriği	Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı
Değer bilgi merkezi ve değer haritaları için bilişim altyapısı	Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı
Teftiş, inceleme, ön inceleme ve soruşturma	Teftiş Kurulu Başkanlığı
Personelin sendika, terfi ve görevde yükselme işlemleri	Personel Dairesi Başkanlığı
Bina, güvenlik, evrak, protokol ve bilgi edinme koordinasyonu	Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Hukuk hizmetleri	Hukuk Müşavirliği
Mali yönetim ve strateji geliştirme görevleri	Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

9.2. Hangi karar kimde?

Konu	Yetkili makam veya karar düzeni
Genel Müdürlüğü temsil	Genel Müdür
En fazla üç genel müdür yardımcısına görev verme	Genel Müdür
Tapu ve Kadastro Kuruluna başkanlık	Genel Müdür veya konunun niteliğine göre görevlendirdiği genel müdür yardımcısı
Bir tapu müdürlüğünün görev ve yetkilerini başka müdürlüğe devretme	Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan
Gerekli ülkelerde yurtdışı teşkilatı kurma	Genel Müdürlük
Yurtdışı teşkilatındaki işlem usullerini belirleme	Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik
Yurtdışında şirket kurma	Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda Genel Müdürlük
Görev alanında idarî düzenleme yapma	Genel Müdürlük
Sicil ve arşivin elektronik tutulmasına karar verme	Genel Müdürlük
Doğrudan elektronik tescil, terkin veya tadil kapsamındaki işlemleri belirleme	Genel Müdürlük

10. Çözümlü uygulamalar

Uygulama 1 — Lisans alanının doğru belirlenmesi

Olay: Bir tarafta lisanslı harita kadastro mühendislik bürosunun faaliyet izni, diğer tarafta taşınmaz alım satımına aracılık eden bir faaliyetin lisanslandırılması vardır.

Belirleyici bilgi: İki lisans alanı farklı teknik ve kurumsal işlevlere sahiptir.

Uygulanacak ayrım: Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları Kadastro Dairesi Başkanlığının; taşınmaza yönelik aracılık faaliyetleri Tapu Dairesi Başkanlığının işlev alanındadır.

Sonuç: İki başvuru aynı hizmet biriminde değerlendirilmez.

Uygulama 2 — İtirazın teknik niteliği

Olay: Bir müdürlük, tapu planını teknik yönden reddetmiştir. Karara itiraz edilmiştir.

Belirleyici bilgi: İtirazın odağı tapu planının teknik yönden reddidir.

Uygulanacak ayrım: Teknik ret itirazlarını Kadastro Dairesi Başkanlığı inceler ve Genel Müdürlük görüşünü hazırlar.

Sonuç: Olay, tapu işleminin genel hukuki yürütümünden çok planın teknik değerlendirmesine ilişkindir.

Uygulama 3 — Tarihî belgenin korunması

Olay: Eski yazılı bir tapu kaydının yeni yazıya çevrilmesi, bilimsel çalışmaya hazırlanması ve fiziksel devamlılığının sağlanması istenmektedir.

Belirleyici bilgi: İş, arşiv belgesinin okunabilirliği, korunması ve bilimsel kullanıma hazırlanmasıyla ilgilidir.

Sonuç: Görev Arşiv Dairesi Başkanlığına aittir. Bilgi Teknolojileri Dairesi, elektronik sistem altyapısında görev alabilse de tarihî belgenin değerlendirilmesi ve korunması Arşiv Dairesinin işlevidir.

Uygulama 4 — Tapu müdürlüğünün görev devri

Olay: Bir ilçenin nüfusu ve işlem hacmi düşüktür; sosyal ve ekonomik durumu da hizmetin başka bir müdürlükten yürütülmesini uygun göstermektedir.

Belirleyici bilgi: Devir, düzenlemede sayılan ölçütlere dayanmalıdır.

Karar yolu: Genel Müdür teklifte bulunur; Bakan karar verir.

Sonuç: Bölge müdürü veya Genel Müdür tek başına kesin devir kararı veremez.

Uygulama 5 — Yetki alanı dışındaki taşınmaz

Olay: Hak sahibi, bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğünden başka bir ildeki taşınmazına ilişkin işlem istemektedir. İşleme kanuni engel bulunmadığı tespit edilmiştir.

Belirleyici bilgi: Hak sahibinin talebi ve kanuni engel bulunmaması vardır.

Sonuç: Tapu müdürlüğü, yönetmelikteki usule göre işlemi yapabilir. Taşınmazın bulunduğu müdürlükten ayrıca yetki alınması mevcut düzenlemenin koşulu değildir.

Uygulama 6 — Değer haritası ve bilişim altyapısı

Olay: Taşınmazların toplu değerleri belirlenerek değer haritası üretilecek; aynı zamanda bu haritanın ve değer bilgi merkezinin çalışacağı sistem kurulacaktır.

İş bölümü: Değerleme yöntemi, içerik, değer haritası ve raporlar Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığının; sistem altyapısı Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığının görev alanındadır.

Sonuç: Tek proje içinde iki birim farklı işlevlerle görev alabilir.

Uygulama 7 — Yurtdışından işlem

Olay: Yurtdışında yaşayan bir kişi, Türkiye’deki taşınmazına ilişkin işlemi bulunduğu ülkeden yapmak istemektedir.

Belirleyici bilgi: Taşınmaz Türkiye’dedir; kişi yurtdışındadır.

Sonuç: Genel Müdürlük, gerekli gördüğü ülkede yurtdışı teşkilatı kurabilir. İşlemin yurtdışında yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık yönetmeliğiyle belirlenir.

Uygulama 8 — Elektronik terkin

Olay: Yetkili bir kurumun talebi üzerine tapu müdürlüğünce tescili sağlanan bir işlemin elektronik ortamda terkin edilmesi gündemdedir.

Belirleyici bilgi: Talep yetkili kurumdan gelmekte ve işlem tapu müdürlüğünce tescili sağlanan işlem türündedir.

Sonuç: İlgili merci doğrudan elektronik terkin yapabilir; ancak bu sistemin hangi işlemleri kapsadığı Genel Müdürlük tarafından belirlenir.

11. Karşılaştırmalı olaylar

11.1. Harita üretimi ile bilişim altyapısı

Olay A: 1/5000 ve daha büyük ölçekli harita üretim standardı belirlenecek.
Birim: Harita Dairesi Başkanlığı.
Olay B: Harita verilerinin farklı sistemler arasında çevrim içi paylaşım altyapısı kurulacak.
Birim: Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı.

Sonucu değiştiren ölçüt, işin teknik harita üretimi mi yoksa bilişim sistemi ve veri akışı mı olduğudur.

11.2. Kurul ile Teftiş Kurulu

Tapu ve Kadastro Kurulu: Uygulama ve görüş farklılıklarını gidermeye yönelir.
Teftiş Kurulu Başkanlığı: Genel Müdürün emri veya onayıyla teftiş, inceleme, ön inceleme ve soruşturma yürütür.

Bir görüş ayrılığı, kendiliğinden soruşturma konusu değildir; bir denetim raporu da Tapu ve Kadastro Kurulunun olağan işlevi değildir.

11.3. Yurtdışı teşkilatı ile yurtdışında şirket

Yurtdışı teşkilatı: Kişilerin Türkiye’deki taşınmaz işlemlerini bulundukları ülkeden yapabilmesi için Genel Müdürlükçe gerekli görülen ülkelerde kurulur.
Yurtdışında şirket veya ortaklık: Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri kapsamında yurtdışında faaliyette bulunmak için Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda kullanılabilir.

İki yapı aynı hukuki araç değildir ve kuruluş koşulları farklıdır.

11.4. Genel Müdürün denetimi ile Teftiş Kurulunun görevi

Genel Müdür: Merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyet, işlem ve hesaplarını denetler.
Teftiş Kurulu: Genel Müdürün emri veya onayı üzerine merkez ve taşra teşkilatında teftiş ve inceleme görevlerini yürütür.

Genel Müdürün üst yönetim denetimi daha geniş teşkilat kapsamına sahiptir; Teftiş Kurulunun görev metni ise merkez ve taşra teşkilatını sayar.

12. Karıştırılabilecek ayrımlar

Kurul, Teftiş Kurulu değildir. Kurul uygulama ve görüş farklılıklarını giderir; Teftiş Kurulu denetim ve soruşturma yürütür.
Lisanslı harita kadastro büroları ile taşınmaz aracılığı aynı lisans alanı değildir. İlki Kadastro Dairesi, ikincisi Tapu Dairesi işlev alanındadır.
Harita Dairesi ile Bilgi Teknolojileri Dairesi aynı görevi yapmaz. Biri harita üretimi ve standardına, diğeri sistem ve veri altyapısına odaklanır.
Değerleme içeriği ile değerleme bilişim altyapısı ayrıdır. İçerik Taşınmaz Değerleme, altyapı Bilgi Teknolojileri Dairesindedir.
Yurtdışı teşkilatının amacı, yurtdışındaki taşınmazları yönetmek değildir. Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin işlemlerin yurtdışından yapılmasını sağlamaktır.
Tapu müdürlüğünün görev devri Bakan kararı gerektirir. Karar, Genel Müdürün teklifi üzerine ve belirli ilçe ölçütleri dikkate alınarak verilir.
Yetki alanı dışı işlemde eski yetki alma koşulu mevcut değildir. Hak sahibinin talebi ve kanuni engel bulunmadığının tespiti esastır.
Döner sermayenin yürürlükteki hükümleri sınırlıdır. Yürürlükten kaldırılmış fıkralardan sonuç çıkarılamaz.
Elektronik arşiv kararı ile doğrudan elektronik tescil aynı yetki değildir. Birincisi kayıt düzenine, ikincisi belirli mercilerin belirlenen işlemleri elektronik olarak gerçekleştirmesine ilişkindir.
Bölge müdürü taşradaki en yetkili temsilcidir; Genel Müdürlüğün en üst amiri değildir. En üst amir ve temsilci Genel Müdürdür.

13. Hızlı tekrar

Genel Müdürlük Bakanlığa bağlıdır; temel eksenleri tapu sicili, kadastro, harita, mekânsal bilgi ve toplu değerlemedir.
Genel Müdür en üst amir ve temsilcidir; Bakana karşı sorumludur ve merkez, taşra, yurtdışı teşkilatını denetler.
En fazla üç genel müdür yardımcısı atanabilir.
Tapu ve Kadastro Kurulu, uygulama ve görüş farklılıklarını gidermek için kurulur ve doğrudan Genel Müdüre bağlıdır.
Teşkilat merkez, taşra ve yurtdışı olmak üzere üç bölümden oluşur.
Tapu müdürlüğü görev devrinde teklif Genel Müdürden, karar Bakandan gelir.
Tapu Dairesi tapu hizmeti ve taşınmaz aracılığına; Kadastro Dairesi teknik kadastro ve lisanslı harita kadastro bürolarına odaklanır.
Harita Dairesi üretim ve standardı; Bilgi Teknolojileri Dairesi bilişim altyapısı ve veri akışını yürütür.
Taşınmaz Değerleme Dairesi toplu değerleme, değer bilgi merkezi ve değer haritası içeriğinden sorumludur.
Yurtdışı teşkilatı, Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin işlemlerin yurtdışından yapılmasını sağlamak için kurulabilir.
Döner sermaye işletmeleri merkez veya bölge müdürlüklerinde kurulabilir.
Yurtdışında şirket kurulması Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda mümkündür.
Yetki alanı dışı işlem için hak sahibinin talebi ve kanuni engel bulunmadığının tespiti gerekir.
Sicil ve arşivin elektronik tutulmasına Genel Müdürlük karar verebilir.
Doğrudan elektronik tescil, terkin veya tadil kapsamını Genel Müdürlük belirler.

14. Mini yoklamalar

Sorular

Taşınmaza yönelik aracılık lisansları ile lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının lisansları aynı merkez birim tarafından mı yürütülür?
Genel Müdürün denetim alanı yurtdışı teşkilatını kapsar mı?
Bir tapu müdürlüğünün görevlerinin başka müdürlüğe devrine bölge müdürü karar verebilir mi?
Değer haritaları için yöntem ve içerik ile bilişim altyapısı aynı hizmet biriminin tek başına görevi midir?
Yetki alanı dışındaki taşınmaza ilişkin işlem için taşınmazın bulunduğu müdürlükten ayrıca yetki alınması gerekir mi?
Yargı mercilerinin talebiyle doğrudan elektronik ortamda yapılabilecek işlem türlerinin kapsamını kim belirler?

Cevaplar

Hayır. Taşınmaz aracılığı Tapu Dairesi Başkanlığının; lisanslı harita kadastro mühendislik büroları Kadastro Dairesi Başkanlığının işlev alanındadır.
Evet. Genel Müdür, merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyet, işlem ve hesaplarını denetler.
Hayır. Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan karar verir.
Hayır. İçerik ve değerleme görevi Taşınmaz Değerleme Dairesinde; bilişim altyapısı Bilgi Teknolojileri Dairesindedir.
Hayır. Mevcut koşullar hak sahibinin talebi ve kanuni engel bulunmadığının tespitidir.
Genel Müdürlük belirler.